लिबियामध्ये पेट्रोल पाण्यापेक्षा स्वस्त? जाणून घ्या जगातील सर्वात स्वस्त आणि महाग इंधन कोठे

लिबियात 1 लिटर पेट्रोल फक्त 2.25 रुपये, तर हाँगकाँगमध्ये 390 रुपये. जाणून घ्या जगातील सर्वात स्वस्त आणि सर्वात महाग पेट्रोल-डिझेल असलेले देश आणि त्यामागील कारणे.

लिबियामध्ये पेट्रोलची किंमत पाण्यापेक्षाही कमी, भारतात एक बाटली पाणी आणि तिथे 6 लिटर इंधन

तुम्ही जर एक लिटर पाण्याच्या बाटलीसाठी १५ रुपये खर्च करत असाल, तर लिबियामध्ये त्याच किमतीत तुम्ही सहा लिटर पेट्रोल खरेदी करू शकता. होय, हे अगदी खरे आहे. लिबियामध्ये सध्या एक लिटर पेट्रोलची किंमत भारतीय चलनात केवळ २.२५ रुपये इतकी आहे. जगभरातील इंधनाच्या किमतींचा आढावा घेतल्यास ही बाब धक्कादायक वाटते, कारण जागतिक स्तरावर पेट्रोलची सरासरी किंमत प्रति लिटर सुमारे १४१ रुपयांच्या घरात आहे.

जागतिक तणावाचा परिणाम इंधनाच्या किमतींवर

सध्या जगातील अनेक भागांत युद्धे, राजकीय अस्थिरता आणि पुरवठा साखळीतील अडथळे यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या आहेत. ब्रेंट क्रूड तेलाचा दर प्रति बॅरल जवळपास १०० डॉलरवर पोहोचला आहे. तरीही, काही तेल-उत्पादक देशांमध्ये स्थानिक अनुदान आणि सरकारी नियंत्रणामुळे पेट्रोलचे भाव अत्यंत कमी आहेत. या देशांमध्ये इंधनाची किंमत काही रुपयांपासून ते ५० रुपयांपर्यंत आहे, तर काही ठिकाणी ती २०० रुपयांपेक्षाही अधिक आहे.

सर्वात स्वस्त पेट्रोल असलेले देश

जागतिक पेट्रोलच्या किंमत यादीनुसार, सर्वात स्वस्त इंधन देणाऱ्या देशांमध्ये लिबिया अग्रस्थानी आहे. येथे एक लिटर पेट्रोलची किंमत फक्त २.२५ रुपये आहे. त्यानंतर इराणचा क्रमांक येतो, जिथे दर २.२७ रुपये प्रति लिटर आहे. व्हेनेझुएलामध्ये ही किंमत ३.३६ रुपये आहे, जो जगातील तिसरा सर्वात कमी दर आहे. कुवेतमध्ये ३२.६०, अंगोलामध्ये ३१.४३, तुर्कमेनिस्तानमध्ये ४१.२७ आणि इजिप्तमध्ये ४५.४९ रुपये प्रति लिटर दर आहेत.

तसेच, कतार आणि सौदी अरेबियामध्येही पेट्रोल स्वस्त आहे, परंतु ते ५० रुपयांच्या वर आहे. कतारमध्ये ५५.३८ आणि सौदी अरेबियामध्ये ५९.५८ रुपये प्रति लिटर इंधन खरेदी करता येते.

सर्वात महाग पेट्रोल असलेले देश

जर आपण महागड्या इंधनाचा विचार केला, तर हाँगकाँग या यादीत पहिल्या क्रमांकावर आहे. येथे एक लिटर पेट्रोलसाठी ३९०.५२ रुपये मोजावे लागतात. त्यानंतर मलावी (३१०.९७ रुपये) आणि डेन्मार्क (२५७.८७ रुपये) यांचा क्रमांक येतो. इस्रायल आणि नेदरलँड्ससह अनेक युरोपीय देशांमध्ये पेट्रोलचे दर २०० रुपयांपेक्षा अधिक आहेत. या देशांमध्ये उच्च कर, आयात शुल्क आणि पर्यावरणीय कर यामुळे इंधनाच्या किमती आकाशात गेल्या आहेत.

डिझेलच्या किमतींची तुलना: सर्वात स्वस्त आणि महाग

डिझेलच्या बाबतीत व्हेनेझुएला सर्वात स्वस्त आहे, जिथे एक लिटर डिझेलची किंमत ४० रुपये आहे. इराणमध्ये ५५ रुपये, लिबियामध्ये २.२५ रुपये (पेट्रोलप्रमाणेच), अल्जेरियामध्ये २२.३७, तुर्कमेनिस्तानमध्ये २७.५१, कुवेतमध्ये ३५.७०, इजिप्तमध्ये ३८.३५, अंगोलामध्ये ४४, कतारमध्ये ५४ आणि सौदी अरेबियामध्ये ४४ रुपये प्रति लिटर दर आहे.

डिझेलच्या सर्वात महागड्या किमतींबद्दल बोलायचे झाल्यास, हाँगकाँग पुन्हा अव्वल आहे – येथे एक लिटर डिझेल ४२० रुपयांना मिळते. मलावी (३४८), सिंगापूर (२६१.८४) आणि डेन्मार्क (२५८.३६) यांचा त्यानंतर क्रमांक येतो. स्वित्झर्लंड (२३७.३४), फिनलँड (२३७), इस्रायल (२३५) आणि नेदरलँड्स (२२९) येथेही डिझेल अत्यंत महाग आहे.

इतर देशांशी तुलना करता भारताची स्थिती काय?

भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती मोठ्या प्रमाणात कर आणि आयात खर्चामुळे प्रभावित होतात. भारत सरकारकडून इंधनावर मोठ्या प्रमाणात उत्पादन शुल्क आणि व्हॅट आकारला जातो, त्यामुळे भारतातील इंधनाचे दर जगातील सरासरीच्या तुलनेत अधिक आहेत. मात्र, लिबिया, इराण किंवा व्हेनेझुएलासारख्या देशांत सरकारी अनुदानामुळे इंधन इतके स्वस्त मिळते.

शेवटी, जागतिक इंधन बाजार अत्यंत चढउतारांचा सामना करत आहे. काही देशांत नैसर्गिक साधनसंपत्ती आणि अनुदान यांचा लाभ मिळतो, तर काही देशांत कर आणि पुरवठा खर्चामुळे किमती आभाळाला भिडतात. यामुळेच लिबियात एक लिटर पाणी आणि पेट्रोलच्या किमतीत इतका फरक दिसून येतो.