मुंबईतील पारसी डेअरी फार्मवर अन्न व औषध प्रशासनाची धडाकेबाज कारवाई. स्वच्छता व अन्नसुरक्षेतील गंभीर त्रुटींमुळे परवाना निलंबित. वाचा सविस्तर.
मुंबईतील ऐतिहासिक पारसी डेअरी फार्मवर FDA ची कारवाई; स्वच्छतेतील त्रुटींमुळे परवाना रद्द
मुंबईतील प्रसिद्ध आणि शतकापेक्षा अधिक जुने पारसी डेअरी फार्म आता चर्चेत आले आहे, पण यावेळी त्यांच्या स्वच्छतेसाठी नव्हे तर अन्नसुरक्षा नियमांच्या घोर उल्लंघनामुळे. अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) या डेअरीवर अचानक तपासणी केली असता अनेक गंभीर बाबी उघडकीस आल्या. त्यामुळे प्रशासनाने तात्काळ आस्थापनेचा FSSAI परवाना निलंबित केला आहे. ही कारवाई ग्राहकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.
तपासणीत काय आढळले?
मुंबईतील प्रिन्सेस स्ट्रीट, मरीन लाइन्स, कालबादेवी येथे असलेल्या पारसी डेअरी फार्म प्रा. लि. या आस्थापनेवर दि. १४ जुलै २०२६ रोजी अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांनी झडती घेतली. या तपासणीत अन्न सुरक्षा व मानके अधिनियम, २००६ तसेच अन्न व्यवसाय परवाना व नोंदणी नियम, २०११ यांचे गंभीर उल्लंघन झाल्याचे निदर्शनास आले. तपासणी अहवालाच्या आधारे पदनिर्देशित अधिकारी तथा सहाय्यक आयुक्त (अन्न), परिमंडळ-१ यांनी दि. १५ जुलै २०२६ रोजी परवाना निलंबनाचा आदेश बजावला.
स्वच्छतेतील प्रमुख त्रुटी कोणत्या?
तपासणीदरम्यान आढळलेल्या उणिवा अत्यंत गंभीर स्वरूपाच्या होत्या. त्यात प्रामुख्याने खालील बाबींचा समावेश आहे –
- कच्च्या दुधाच्या स्वीकारासाठी संरक्षित ‘रॉ मिल्क रिसेप्शन डॉक’चा अभाव.
- साठवण कक्ष व उत्पादन विभागातील भिंतींवर बुरशीची वाढ.
- कच्चा माल थेट जमिनीवर साठविण्यात येत होता.
- बुरशीग्रस्त भिंतीजवळ कच्चा माल ठेवण्यात आला होता.
- उत्पादन विभागात मोठ्या प्रमाणात अस्वच्छता.
- माशांचा मोठ्या प्रमाणात वावर.
- कीटक व उंदीर प्रतिबंधक जाळ्यांचा पूर्ण अभाव.
- सांडपाणी प्रक्रिया यंत्रणा (ETP) उपलब्ध नव्हती.
- अन्न हाताळणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या वैद्यकीय नोंदी अपूर्ण.
- योग्य सुरक्षात्मक पादत्राणे कर्मचाऱ्यांना उपलब्ध नव्हती.
- वाहन स्वच्छतेच्या नोंदी ठेवण्यात आलेल्या नव्हत्या.
- अनेक अन्नपदार्थांवर ‘Best Before’, ‘Use By’ किंवा ‘Date of Expiry’ यासारखी अनिवार्य माहितीच नव्हती.
ग्राहकांच्या आरोग्याला मोठा धोका
या सर्व त्रुटींमुळे अन्नपदार्थांचे सूक्ष्मजीवजन्य दूषितीकरण होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. परिणामी ग्राहकांच्या आरोग्यास गंभीर धोका उद्भवू शकतो, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले. सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने ही बाब अत्यंत गंभीर असल्याने संबंधित आस्थापनेचा परवाना क्रमांक ११५१७००१०००२५४ हा दि. १५ जुलै २०२६ पासून पुढील आदेशापर्यंत तात्काळ निलंबित करण्यात आला आहे.
निलंबन कालावधीत काय बंदी?
या निलंबनाच्या कालावधीत आस्थापनेला कोणत्याही प्रकारचे अन्नपदार्थांचे उत्पादन, साठवणूक, विक्री किंवा वितरण करण्यास मनाई करण्यात आली आहे. आदेशाचे उल्लंघन झाल्यास कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे.
१९१६ पासूनचा वारसा; पण नियमांकडे दुर्लक्ष का?
सन १९१६ मध्ये स्थापन झालेले पारसी डेअरी फार्म हे मुंबईतील ऐतिहासिक आणि प्रतिष्ठित खाद्य आस्थापनांपैकी एक मानले जाते. मरीन लाइन्स परिसरात वसलेले हे डेअरी फार्म शतकाहून अधिक काळ ग्राहकांना दूध व दुग्धजन्य पदार्थ पुरवत होते. मात्र, आता याच ऐतिहासिक आस्थापनावर स्वच्छतेच्या नियमांचे पालन न केल्याचा आरोप ठेवण्यात आला आहे.
इतर प्रसिद्ध आस्थापनांवरही झाली आहे कारवाई
यापूर्वीही FDA ने मुंबईतील अनेक नामांकित खाद्य आस्थापनांवर कारवाई केली आहे. त्यात के. रुस्तम आईस्क्रीम पार्लर, शालीमार रेस्टॉरंट आणि नूर मोहम्मदी रेस्टॉरंट यांचा समावेश आहे. या सर्व आस्थापनांचे परवाने स्वच्छता नियमांच्या उल्लंघनामुळे निलंबित करण्यात आले होते. सध्या FDA कडून शहरातील वारसा लाभलेल्या आणि प्रसिद्ध खाद्यगृहांवर स्वच्छता नियमांच्या कडक अंमलबजावणीवर भर दिला जात आहे.















