छ. संभाजीनगरात FDA ची मोठी कारवाई; प्रसिद्ध ‘उत्तम उपहारगृह’चा परवाना निलंबित

छत्रपती संभाजीनगरातील गुलमंडी परिसरातील ‘उत्तम उपहारगृह’वर FDA ने धडक कारवाई केली. अस्वच्छता, झुरळांचा वावर, धोकादायक पुनर्वापर तेल (TPC ५८) आढळले. परवाना निलंबित, हॉटेल सील.

छत्रपती संभाजीनगरातील प्रसिद्ध मिठाई गृहावर FDA ची धडक कारवाई

छत्रपती संभाजीनगर : शहरातील खवय्यांमध्ये इमरती, जिलेबी आणि समोसांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या ‘उत्तम उपहारगृहा’वर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी कारवाई केली आहे. गुलमंडी परिसरातील मच्छलीखडक येथील या ऐतिहासिक मिठाई गृहाचा परवाना तात्काळ निलंबित करण्यात आला असून, हॉटेल बंद करण्यात आली आहे.

FDA च्या पथकाने बुधवारी गुप्त माहितीच्या आधारे अचानक तपासणी केली. या तपासणीत स्वयंपाकघरातील अस्वच्छता, अन्न सुरक्षा नियमांचे गंभीर उल्लंघन आणि आरोग्यास हानिकारक पद्धतींचा वापर उघडकीस आला.

तेलाचा धोकादायक पुनर्वापर; TPC रीडिंग ५८

तपासणीत सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे समोसे आणि भजी तळण्यासाठी वारंवार पुनर्वापर केले जाणारे कापसाच्या बियांचे तेल. Total Polar Compounds (TPC) मीटरने तपासणी केली असता या तेलाचे रीडिंग तब्बल ५८ आढळले. अन्न सुरक्षा नियमांनुसार ही मर्यादा २५ पेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.

तसेच इमरती आणि जिलेबीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या वनस्पती तुपाचे (व्हॅनस्पती) रीडिंग ३६ नोंदवले गेले, जे देखील परवानगीपेक्षा अधिक होते. वारंवार गरम केलेले तेल आरोग्यास अत्यंत हानिकारक ठरते आणि त्यामुळे अनेक गंभीर आजार होऊ शकतात.

स्वयंपाकघरात झुरळे, गटाराजवळ इडलीचे पीठ

FDA पथकाने स्वयंपाकघराची तपासणी केली असता अत्यंत विदारक चित्र पाहायला मिळाले. अन्न तयार करण्याच्या ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर झुरळे फिरत होती. कीटकनियंत्रण केल्याची कोणतीही नोंद आढळली नाही.

इडलीसाठी आंबवायला ठेवलेले पीठ थेट गटाराच्या लाईनजवळ उघड्यावर ठेवण्यात आले होते. कचऱ्याच्या डब्यांना झाकण नव्हते, खिडक्यांना जाळी बसवलेली नव्हती. कामगारांची तंबाखू आणि चुन्याची डबी समोसे-भजी तयार करण्याच्या ठिकाणाजवळ आढळून आली.

कृत्रिम रंगांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर

तपासणीत हे देखील उघड झाले की, इमरती आणि इतर मिठाई अधिक आकर्षक दिसण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर रासायनिक कृत्रिम रंगांचा वापर केला जात होता. विशेषतः ‘टार्ट्राझिन’ या सिंथेटिक रंगाचा वापर करण्यात आल्याचे आढळले. कामगारांना या रंगांच्या वापराची परवानगी असलेली मर्यादा माहीत नव्हती.

चुकीचा परवाना; कामगारांची आरोग्य तपासणी नाही

या उपहारगृहाच्या चालकाकडे केवळ ‘रेस्टॉरंट’ चालवण्याचा परवाना होता, मात्र प्रत्यक्षात मिठाईचे मोठ्या प्रमाणावर व्यावसायिक उत्पादन केले जात होते. यासाठी स्वतंत्र उत्पादक परवाना असणे कायद्याने बंधनकारक आहे.

तसेच २५ ते ३० कामगारांपैकी कोणाकडेही वैद्यकीय तंदुरुस्तीचे प्रमाणपत्र नव्हते. भिंतींवर तंबाखूचे डाग आढळून आले.

नमुने तपासणीसाठी पाठविले; हॉटेल सील

FDA ने पुनर्वापर केलेल्या तेलाचे आणि व्हॅनस्पती तुपाचे नमुने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविले आहेत. आस्थापना सील करण्यात आली असून, तपासणी अहवाल आणि चौकशीच्या आधारे पुढील कारवाई केली जाईल.

इतर हॉटेल चालकांमध्ये खळबळ

या कारवाईमुळे शहरातील इतर हॉटेल आणि मिठाई चालकांचे धाबे दणाणले आहेत. FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली राज्यभर ‘सेफ फूड, सेफ महाराष्ट्र’ मोहीम राबवली जात असून, अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जात आहे.

नागरिकांनीही अन्नपदार्थ खरेदी करताना स्वच्छतेकडे लक्ष देण्याचे आवाहन FDA मार्फत करण्यात आले आहे.