प्रधानमंत्री राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेअंतर्गत अनुसूचित जाती-जमातीतील शेतकऱ्यांना ठिबक व तुषार सिंचनासाठी 90% अनुदान. महाडीबीटी पोर्टलवर त्वरित अर्ज करा.
ठिबक सिंचन अनुदान: SC-ST शेतकऱ्यांसाठी सुवर्णसंधी
राज्यातील अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी केंद्र व राज्य शासनाने मोठी घोषणा केली आहे. प्रधानमंत्री राष्ट्रीय कृषी विकास योजना (PM-RKVY) व मुख्यमंत्री शाश्वत सिंचन योजनेच्या संयुक्त लाभामुळे शेतकऱ्यांना ठिबक व तुषार (स्प्रिंकलर) सिंचन संच बसविण्यासाठी 90 टक्के पर्यंत अनुदान मिळणार आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज सादर करून या योजनेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन कृषी विभागाने केले आहे.
90% अनुदान कसे मिळणार?
प्रधानमंत्री राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेतील मूळ अनुदान
‘प्रति थेंब अधिक पीक’ या अभियानांतर्गत सूक्ष्म सिंचन घटकाला मूळ अनुदान दिले जाते. यामध्ये अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना 55 टक्के तर इतर शेतकऱ्यांना 45 टक्के अनुदान मिळते. मात्र, केवळ या अनुदानाने खर्च पूर्ण होत नसल्याने राज्य शासन पूरक योजनांद्वारे अतिरिक्त मदत करते.
मुख्यमंत्री शाश्वत सिंचन योजनेचा पूरक लाभ
मुख्यमंत्री शाश्वत सिंचन योजनेअंतर्गत अनुसूचित जाती व जमातीतील अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना अनुक्रमे 25 व 30 टक्के पूरक अनुदान देण्यात येते. यामुळे या दोन योजनांचा एकत्रित लाभ 75 ते 80 टक्क्यांपर्यंत पोहोचतो.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व बिरसा मुंडा योजनांतून उर्वरित अनुदान
उर्वरित 10 ते 15 टक्के अनुदान डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना व बिरसा मुंडा कृषि क्रांती योजनेतील विशेष घटकांतर्गत दिले जाते. या तीनही योजनांचा लाभ घेऊन अनुसूचित जाती व जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांना एकूण 90 टक्क्यांपर्यंत अनुदान मिळू शकते.
अर्ज प्रक्रिया आणि महत्त्वाच्या सूचना
अर्ज कुठे व कसा करावा?
पात्र शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज सादर करणे अनिवार्य आहे. अर्ज करण्यासाठी खालील लिंकवर जावे:
👉 https://mahadbt.maharashtra.gov.in/Farmer/AgriLogin
पोर्टलवर ‘शेतकरी’ पर्याय निवडून, आधार क्रमांक व इतर आवश्यक माहिती भरून अर्ज पूर्ण करता येतो. या योजनेसाठी ‘पहिले अर्ज करा, पहिले प्राधान्य’ (First Come First Serve) या तत्त्वावर लाभार्थ्यांची निवड केली जाते. त्यामुळे शक्य तितक्या लवकर अर्ज सादर करणे फायद्याचे ठरेल.
अर्जाची अंतिम मुदत
सूक्ष्म सिंचन विशेष मोहीम 2026 अंतर्गत अर्ज करण्याची अंतिम मुदत 31 जुलै 2026 होती. तथापि, शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी पोर्टलवर योजनेची सद्यस्थिती नियमितपणे तपासावी, कारण निधी उपलब्धतेनुसार योजना सुरू राहू शकते किंवा नवीन मोहिमा घोषित केल्या जाऊ शकतात.
ठिबक सिंचनाचे फायदे
ठिबक सिंचन पद्धतीमुळे शेतकऱ्यांना अनेक फायदे होतात:
- पाण्याची बचत: थेंबथेंबाने पाणी देणाऱ्या या पद्धतीमुळे पाण्याचा अपव्यय टळतो व जलसंधारणाला चालना मिळते.
- उत्पादनात वाढ: नियमित व योग्य प्रमाणात पाणी मिळाल्याने पिकांचे उत्पादन वाढते.
- खतांचा कार्यक्षम वापर: खते थेट मुळांपर्यंत पोहोचल्याने त्यांचा अपव्यय कमी होतो व खर्चात बचत होते.
- मजुरीची बचत: ठिबक सिंचन स्वयंचलित असल्याने मजुरांची गरज कमी लागते.
शेतकऱ्यांनी कोणती कागदपत्रे ठेवावीत?
अर्ज करताना खालील कागदपत्रे सोबत ठेवणे आवश्यक आहे:
- आधार कार्ड
- 7/12 जमीन अभिलेख (उतारा)
- जातीचा दाखला (SC/ST)
- बँक खात्याचा तपशील (आधार संलग्न)
- शेताचा नकाशा / क्षेत्रफळाचा पुरावा
केंद्र व राज्य शासनाच्या या संयुक्त योजनेमुळे अनुसूचित जाती व जमातीतील शेतकऱ्यांना आधुनिक सिंचन सुविधा उपलब्ध करून घेण्याची सुवर्णसंधी मिळाली आहे. 90% पर्यंतच्या प्रचंड अनुदानामुळे ठिबक व तुषार सिंचन संच बसविण्याचा खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी होतो. पात्र शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी पोर्टलवर त्वरित अर्ज करून या योजनेचा लाभ घ्यावा व शेतीत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून उत्पादन व उत्पन्न वाढवावे. अधिक माहितीसाठी कृषी विभागाच्या जिल्हा कार्यालयाशी किंवा तालुका कृषी अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधावा.















