टेस्लाची उडणारी कार अखेर प्रत्यक्षात! रोडस्टरने हवेत मारली कोलांटउडी, १ सेकंदात १०० किमी वेग

स्पेसएक्ससोबत विकसित कोल्ड गॅस थ्रस्टर्सच्या साहाय्याने टेस्ला रोडस्टरने हवेत उड्डाण, उलटी दिशेने वाहन चालवणे आणि हवेत पलटी मारण्याचे प्रात्यक्षिक सादर केले; उत्पादन २०२८ मध्ये सुरू होणार, भारतात येण्याची शक्यता नाही

एलॉन मस्क यांच्या टेस्ला कंपनीने अखेर आपली बहुप्रतिक्षित ‘रोडस्टर’ कार जगासमोर आणली आहे. इतर कोणत्याही वाहनापेक्षा पूर्णपणे वेगळी असलेली ही कार थेट उडू शकते, असा दावा कंपनीकडून करण्यात आला आहे. गुरुवारी (१५ ऑक्टोबर २०२६) रोजी टेक्सासमधील स्पेसएक्स चाचणी केंद्रावर या कारचे प्रात्यक्षिक सादर करण्यात आले. मात्र, अमेरिकेतील ग्राहकांना ही कार खरेदी करण्यासाठी २०२८ पर्यंत वाट पहावी लागणार आहे.

नेमकं काय घडलं?

टेक्सासमधील वाको येथील स्पेसएक्स चाचणी केंद्रावर आयोजित कार्यक्रमात टेस्लाने रोडस्टरचे थरारक प्रात्यक्षिक सादर केले. कार्यक्रमाची सुरुवात एका मोठ्या वक्र रॅम्पवरून झाली, जिथे रोडस्टर कार उलटी दिशेने वर चढली आणि पूर्णपणे उलटी झाली. कारच्या खालच्या भागात बसवलेल्या विशेष सक्शन सिस्टममुळे हे शक्य झाले.

रॅम्पवरून खाली आल्यानंतर कार हवेत उडाली, हवेतच पलटी मारली आणि सुरक्षितपणे जमिनीवर उतरली. या प्रात्यक्षिकादरम्यान कारने टेस्लाच्या इतर पाच वाहनांवरून उडी मारली आणि हवेत बॅरल रोल केला. संपूर्ण प्रात्यक्षिक रिमोट कंट्रोलद्वारे चालवले गेले आणि कारमध्ये कोणताही ड्रायव्हर नव्हता.

कोल्ड गॅस थ्रस्टर्स आणि उड्डाण क्षमता

या कारमध्ये विशेष ‘कोल्ड गॅस थ्रस्टर्स’ (Cold Gas Thrusters) तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. हे थ्रस्टर्स स्पेसएक्ससोबत विकसित करण्यात आले असून, कारला केवळ टेक-ऑफ करण्यासाठीच नाही, तर वेगवान प्रवेग (Acceleration) मिळवण्यासाठी आणि काही काळासाठी हवेत उडण्यासाठी मदत करतात.

टेस्लाच्या अभियांत्रिकी उपाध्यक्ष लार्स मोरावी यांनी सांगितले की, रोडस्टरमध्ये ६०० लिटर क्षमतेच्या दोन अल्ट्रा-हाय प्रेशर एअर टँकचा वापर करण्यात आला आहे, ज्यात सुमारे २५० किलोग्राम हवा साठवली जाते. कारमध्ये १० नोझल्स बसवण्यात आले असून, ही कार स्वतःची टाकी रिचार्ज करू शकते. ही कार हवेत उलटी (Driving upside down) चालवण्याचे काही प्रात्यक्षिक देखील दाखवण्यात आले आहे.

तीन प्रकारच्या आवृत्त्या

टेस्लाने रोडस्टरच्या तीन आवृत्त्या जाहीर केल्या आहेत:

१. परफॉर्मन्स (Performance): ही रस्त्यावर चालण्यासाठी योग्य असलेली आवृत्ती असून, ०-६० मैल प्रतितास वेग १.६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळात गाठते. यामध्ये ५०,००० डॉलर (सुमारे ४७ लाख रुपये) अनामत रक्कम भरावी लागते.

२. थ्रस्ट (Thrust): या आवृत्तीमध्ये मागील बाजूस कोल्ड गॅस थ्रस्टर्स बसवण्यात आले आहेत. ०-६० मैल प्रतितास वेग ०.९ सेकंदांपेक्षा कमी वेळात गाठता येतो. यासाठी २५०,००० डॉलर (सुमारे २.३७ कोटी रुपये) अनामत रक्कम आवश्यक आहे.

३. रॉकेट (Rocket): ही एकच आसन असलेली आवृत्ती असून, यामध्ये संपूर्ण फ्लाइट सिस्टम बसवण्यात आली आहे. ०-६० मैल प्रतितास वेग ०.५९ सेकंदांपेक्षा कमी वेळात गाठता येतो. ही आवृत्ती केवळ आमंत्रणाद्वारे उपलब्ध आहे.

कारची प्रमुख वैशिष्ट्ये

वाऱ्याच्या वेगाने प्रवेग: ही कार अवघ्या ०.८१ सेकंदात ० ते ९७ किमी/तास वेग गाठू शकते.

१,००० किमी रेंज: एकदा पूर्ण चार्ज केल्यानंतर ही कार सुमारे १,००० किलोमीटरपर्यंतचा प्रवास करू शकते.

आधुनिक डिझाइन: कारचा आकार ‘वेज’ (Wedge) सारखा असून तिला लॅम्बोर्गिनीप्रमाणे उघडणारे दरवाजे (Lamborghini Doors) देण्यात आले आहेत.

कॉकपिटसारखे इंटिरियर: कारचे आतील रूप एखाद्या स्पेसशिपसारखे दिसेल असे डिझाइन केले असून त्यात योक स्टेअरिंग (Yoke Steering) आणि मोठी टचस्क्रीन डिस्प्ले देण्यात आली आहे.

ॲक्टिव्ह एरोडायनामिक्स: वाऱ्याचा वेग आणि रोधावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी यात ॲक्टिव्ह एरोडायनामिक्स सिस्टीम बसवण्यात आली आहे.

रस्त्यावर चालवता येणार नाही?

या प्रात्यक्षिकानंतर सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की, ही कार सामान्य रस्त्यांवर चालवता येईल का? मस्क यांनी स्वतःच सांगितले की, ही कार “सुरक्षिततेसाठी पूर्णपणे अनुकूल नाही”. तसेच, टेस्लाने मान्य केले आहे की, प्रात्यक्षिकात दाखवलेली ही आवृत्ती रस्त्यावर चालवण्यासाठी कायदेशीर ठरणार नाही.

मस्क म्हणाले, “हे खरेच रस्त्यावर येणारी कार असेल… पण तुमच्या रस्त्यावर असेल का, हे तुमच्या परिसरावर अवलंबून आहे. मला खात्री नाही की हे सर्व ठिकाणी कायदेशीर असेल. पण अशी कार कोणीतरी खरेदी करू शकेल, हे नक्की”.

उत्पादनाला विलंब आणि उपलब्धता

अनेक वर्षांच्या विलंबानंतर एलॉन मस्क यांनी ही कार २०२८ मध्ये उत्पादनासाठी तयार असेल असे स्पष्ट केले आहे. २०१७ मध्ये पहिल्यांदा या कारचा प्रोटोटाइप दाखवण्यात आला होता आणि तेव्हा २०२० मध्ये उत्पादन सुरू होणार असे सांगण्यात आले होते. मात्र, सातत्याने विलंब होत गेल्याने ही कार आता २०२८ मध्ये उत्पादनासाठी तयार होईल असे सांगण्यात आले आहे.

सुरुवातीच्या टप्प्यात ही कार प्रामुख्याने अमेरिकेच्या बाजारात उपलब्ध केली जाईल. त्यामुळे ही कार भारतीय बाजारात येण्याची शक्यता सध्या तरी नाही. भारतात डाव्या हाताने चालवण्याची प्रणाली असल्याने आणि टेस्ला ही कार केवळ लेफ्ट-हँड ड्राइव्ह स्वरूपात तयार करत असल्याने, भारतात येण्यात अनेक अडचणी आहेत.

यापूर्वी काय घडलं होतं?

टेस्ला रोडस्टरची पहिली पिढी २००८ मध्ये लॉन्च झाली होती. त्यानंतर २०१७ मध्ये दुसऱ्या पिढीचा प्रोटोटाइप सादर करण्यात आला. त्यावेळी कारची किंमत २००,००० डॉलर (सुमारे १.९ कोटी रुपये) असल्याचे सांगण्यात आले होते. या कारसाठी अनेक ग्राहकांनी ५०,००० डॉलर अनामत रक्कम भरली होती आणि ते आजही प्रतीक्षेत आहेत.

पुढे काय होणार?

टेस्लाने २०२८ मध्ये उत्पादन सुरू करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे, परंतु अद्याप अंतिम किंमत आणि उत्पादन वैशिष्ट्ये जाहीर केलेली नाहीत. या कारची वार्षिक विक्री सुमारे २,००० युनिट्स होण्याचा अंदाज मॉर्निंगस्टार विश्लेषक सेथ गोल्डस्टीन यांनी व्यक्त केला आहे.