पुण्याच्या प्रसिद्ध गणेश विसर्जन मिरवणुकीत डीजेविरोधक कार्यकर्ते विद्यानंद बापट यांच्याविरोधात गणेश मंडळांनी एलईडी स्क्रीनवर फोटो दाखवून आणि विनोदी बॅनर लावून अनोख्या पद्धतीने विरोध दर्शवला, त्यामुळे यंदाची मिरवणूक वेगळ्याच वादातून चर्चेत आली.
पुणे: पुण्याची वैभवशाली परंपरा असलेली गणेश विसर्जन मिरवणूक यंदा ३२ तासांहून अधिक काळ चालली. या मिरवणुकीत केवळ ढोल-ताशांचा गजर आणि डीजेचा कडकडाटच पाहायला मिळाला नाही, तर डीजे व लाऊडस्पीकरच्या आवाजाला विरोध करणाऱ्या सामाजिक कार्यकर्ते विद्यानंद बापट यांच्याविरोधात गणेश मंडळांनी साधलेला अनोखा डिजिटल आणि कलात्मक ‘निशाणा’ संपूर्ण मिरवणुकीत विशेष चर्चेचा विषय ठरला.
डीजेविरोधात सातत्याने आवाज उठवणारे सामाजिक कार्यकर्ते विद्यानंद बापट यांच्याविरोधात झळकलेले बॅनर, एलईडी स्क्रीनवरील फोटो आणि देखावे यांमुळे यंदाची मिरवणूक वेगळ्याच वादाने आणि रंजकतेने चर्चेत आली. या सर्व बॅनरवर आणि डीजेच्या आवाजावर विद्यानंद बापट यांनी आपली तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे.
नेमकं काय घडलं?
पुण्यातील विसर्जन मिरवणुकीत गणेशोत्सव कार्यकर्त्यांनी विद्यानंद बापट यांच्याविरोधात अनोख्या पद्धतीने विरोध दर्शवला. मिरवणुकीत थेट एलईडी स्क्रीनवर बापट यांचा फोटो झळकावण्यात आला होता. तसेच, “नास्तिक उत्सव बंद पडणार हे अत्यंत हास्यास्पद आहे” अशा आशयाचे बॅनर लावून बापट यांना टोमणा मारण्यात आला. याशिवाय, मिरवणुकीत विद्यानंद बापट यांच्या नावाचे विनोदी ‘मिसिंग’ (Missing – हरवले आहेत) बॅनरदेखील कार्यकर्त्यांकडून झळकावण्यात आले होते.
एका गणेश मंडळाने विद्यानंद बापट यांचा एआय व्हिडिओ स्क्रीनवर दाखवत त्यांना डिवचण्याचा प्रयत्न केला. डीजेचा आवाज इतका प्रचंड होता की, पुणे पोलीस आयुक्तांनाही अलका चौकात कानात प्रोटेक्शन हेडफोन लावून बसावे लागले.
विद्यानंद बापट यांची प्रतिक्रिया
या सर्व बॅनरवर आणि डीजेच्या आवाजावर विद्यानंद बापट यांनी तीव्र प्रतिक्रिया दिली. “ते तुम्हा नागरिकांना त्रास देत आहेत. म्हणजे माझं वैयक्तिक काही याच्यामध्ये नाहीये,” असे सांगत बापट यांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली.
बापट यांनी गणेश मंडळांवर अत्यंत आक्रमक शब्दांत टीका केली. “उत्सवखोर म्हणजे एक प्रकारे झॉम्बी असतात, त्यांना तार्किक युक्तिवाद समजत नाही आणि ‘लातों के भूत बातों से नहीं मानते’,” अशा शब्दांत बापट यांनी आपली भूमिका मांडली.
ते पुढे म्हणाले, “मोकळ्या हवेत कर्णकर्कश लाऊडस्पीकर वाजवणे, रस्ते अडवून मिरवणुका काढणे यांसारख्या गोष्टींना प्रशासनाने आधीच खिरापतीसारख्या परवानग्या वाटल्या. अशा प्रकारे उघड परवानग्या दिल्यानंतर ‘डेसिबलच्या मर्यादेत आवाज ठेवा’ असं सांगण्याचा नैतिक अधिकारच प्रशासनाकडे उरत नाही. हा विचार प्रशासनाने परवानग्या देतानाच करायला हवा होता,” असेही बापट यांनी नमूद केले.
“मध्यरात्री १२ ते सकाळी ६ वाजेपर्यंतची बंदी सोडली, तर उर्वरित वेळेत नागरिकांना प्रचंड मानसिक, शारीरिक त्रासाला सामोरं जावं लागलं,” असेही बापट यांनी सांगितले.
मंडळांची परवानगीची मिजास
विद्यानंद बापट यांनी विसर्जन मिरवणुकांना दिलेल्या परवानग्यांवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली. ‘उत्सवखोरांची मस्ती’ थांबवण्यासाठी परवानग्या बंद करण्याची मागणी त्यांनी केली. ते म्हणाले की, परंपरांच्या नावाखाली रहदारीच्या रस्त्यांवर मिरवणुका काढणे आणि खुल्या वातावरणात लाऊडस्पीकर वाजवण्याची परवानगी देणे हास्यास्पद आहे. त्यांनी सतीप्रथा किंवा बालविवाहासारख्या प्रथांशी याची तुलना करत नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन होत असल्याचे सांगितले.
पुणे पोलीस आयुक्तांचे समाधान
संपूर्ण विसर्जन मिरवणुकीवर पोलीस आयुक्त अमितेश कुमार यांनी समाधान व्यक्त करून मंडळांचे आभार मानले. मात्र, यंदाच्या गणेशोत्सव विसर्जन मिरवणुकीत मोठ्या प्रमाणावर डीजेचा वापर झाल्याचं समोर आलं.
यापूर्वी काय घडलं होतं?
ही घटना एका मोठ्या पार्श्वभूमीवर घडली आहे. गणेशोत्सवातील डीजे आणि ध्वनिप्रदूषणाविरोधात विद्यानंद बापट सातत्याने आवाज उठवत आहेत. ३ सप्टेंबर २०२६ रोजी पुण्यातील टिळक रोडवरील कशाळे चौकात त्यांना मारहाण करण्यात आली होती. पत्रकारांशी बोलत असताना संतोष चव्हाण नावाच्या व्यक्तीने त्यांना मारहाण केल्याचा व्हिडिओ समोर आला होता.
या हल्ल्यानंतर पुणे पोलीस आयुक्त अमितेश कुमार यांनी आरोपीवर कडक कारवाईचे आश्वासन दिले होते. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही हल्ल्याची गंभीर दखल घेतली आणि विद्यानंद बापट यांना पोलीस संरक्षण देण्याचे आदेश दिले. न्यायालयाने ९ सप्टेंबर २०२६ रोजी आरोपी संतोष चव्हाणचा जामीन अर्ज फेटाळून लावला, कारण तपासाच्या प्राथमिक टप्प्यात आरोपीला सोडणे समाजासाठी घातक ठरू शकते असे न्यायालयाने नमूद केले.
पुढे काय होणार?
विद्यानंद बापट यांनी गणेशोत्सव विसर्जन मिरवणुकांना दिलेल्या परवानग्यांवर तीव्र प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. ‘उत्सवखोरांची’ परवानग्यांमुळे आलेली ‘मस्ती’ उतरवण्यासाठी अशा ‘खुळचट’ परवानग्या थांबवणे हाच एकमेव उपाय असल्याचे बापट यांनी ठामपणे नमूद केले आहे.
दरम्यान, डीजेविरोधात आवाज उठवणाऱ्या विद्यानंद बापट यांना १० सप्टेंबर २०२६ रोजी मुंबई उच्च न्यायालयाचे वकील प्रदीप नाईक यांनी कायदेशीर नोटीस पाठवली होती. देवादिकांबद्दल आक्षेपार्ह आणि बदनामीकारक वक्तव्य केल्याचा आरोप करण्यात आला असून, ४८ तासांच्या आत बिनशर्त माफी मागण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
By
