महाराष्ट्र FDA ने कृत्रिम रंग आणि भेसळीविरुद्ध मोठी मोहीम सुरू केली आहे. जिलेबी, कॉटन कँडी, मंचुरियनसह अनेक पदार्थ आता कमी रंगीत दिसत आहेत. वाचा संपूर्ण बातमी.
नैसर्गिक रंगांच्या दिशेने वाटचाल; एफडीएचा कठोर पवित्रा
महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थांचे रंग आता फिके पडू लागले आहेत. कारण? अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) कृत्रिम रंग आणि अन्नसुरक्षा नियमांच्या उल्लंघनाविरुद्ध मोठी मोहीम सुरू केली आहे. ‘सेफ फूड, सेफ महाराष्ट्र’ या अभियानांतर्गत एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली राज्यभर छापे टाकण्यात येत आहेत.
या कारवाईचा परिणाम थेट सर्वसामान्य नागरिकांच्या आवडत्या पदार्थांवर झाला आहे. ‘बुड्ढी के बाल’ (कॉटन कँडी) आता गुलाबी न दिसता पांढऱ्या रंगात विकली जात आहे, तर जिलेबीचा पिवळसर रंगही मंदावला आहे. चविष्ट मंचुरियन आणि शेझवान चटण्यांचे आकर्षक रंगही आता कमी झाले आहेत.
एफडीएची मोहीम: २४ तासांत २५ लाखांचा साठा जप्त
एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी गेल्या काही दिवसांत राज्यभर धडक कारवाईचा धडाका चालवला आहे. केवळ २४ तासांच्या कालावधीत एफडीएच्या पथकांनी २५ लाख ३० हजार रुपये किमतीच्या खाद्यपदार्थांचा साठा जप्त केला.
यामध्ये ११ लाख ४० हजार रुपयांची प्रतिबंधित उत्पादने तर सुमारे १४,५५२ किलोग्रॅम इतर खाद्यसाहित्याचा समावेश आहे. मुंबईतील मालाड येथील एका हॉटेलच्या किचनमध्ये उघड्या नाल्यातून उंदीर आत येताना आणि आटा गुंडाळण्याच्या मशीनवर झुरळे आढळून आल्याने त्या हॉटेलचा परवाना निलंबित करण्यात आला.
कॉटन कँडीपासून मंचुरियनपर्यंत… सर्वत्र तपासणी
एफडीएची तपासणी केवळ मोठ्या हॉटेल्सपुरती मर्यादित नाही. रस्त्यावर विकल्या जाणाऱ्या खाद्यपदार्थांवरही लक्ष ठेवले जात आहे.
कॉटन कँडी (बुड्ढी के बाल): हा लहान मुलांचा आवडता गोड पदार्थ आता त्याच्या नैसर्गिक पांढऱ्या रंगात दिसू लागला आहे. पूर्वी आकर्षक गुलाबी रंगासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कृत्रिम रंगांवर एफडीएने कठोर पाऊल उचलले आहे.
जिलेबी: पारंपरिक पिवळ्या रंगाची जिलेबी आता काही ठिकाणी कमी रंगीत दिसत आहे. खाद्यपदार्थांमध्ये नियमबाह्य पद्धतीने कृत्रिम रंगांचा वापर करणाऱ्यांवर कारवाई सुरू आहे.
मंचुरियन आणि शेझवान चटण्या: तेजस्वी लाल रंगाच्या या पदार्थांवरही एफडीएची नजर आहे. तपासणीदरम्यान अनेक ठिकाणी अप्रमाणित कृत्रिम रंग वापरल्याचे आढळून आले आहे.
मुख्यमंत्र्यांचा पाठिंबा; हायकोर्टाची कारवाईवर नाराजी
या मोहिमेला राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा पूर्ण पाठिंबा आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, “अन्नातील भेसळ आणि नियमांचे उल्लंघन यामुळे नागरिकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होतो, त्यामुळे कठोर कारवाई आवश्यक आहे.”
मात्र, बॉम्बे हायकोर्टाने पुण्यातील एका मिठाईच्या दुकानाचा परवाना निलंबित केल्याप्रकरणी एफडीएवर ५ लाख रुपयांचा दंड ठोठावला आहे. दुकानाची ९८ टक्के स्वच्छता तपासणी उत्तीर्ण झाली असतानाही परवाना निलंबित ठेवल्याने कोर्टाने या कारवाईवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
तुकाराम मुंढे यांनी मात्र आपल्या भूमिकेवर ठाम राहून सांगितले की, “आमची कारवाई पूर्णपणे योग्य होती” आणि नियमांची लेखी प्रत मिळाल्यानंतर कायदेशीर पर्यायांचा विचार केला जाईल.
नागरिकांसाठी सूचना: सावधगिरी आवश्यक
एफडीएने नागरिकांना आवाहन केले आहे की, अत्यंत तेजस्वी रंगांच्या खाद्यपदार्थांबाबत सावधानता बाळगावी. कारण अनेकदा हे रंग अन्नसुरक्षा नियमांना मान्य नसतात.
एफडीएने एक टोल-फ्री हेल्पलाइन (१८००-२२२-३६५) सुरू केली आहे, तसेच कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित तक्रार निवारण पोर्टलद्वारे नागरिक थेट भेसळीची तक्रार करू शकतात.
महाराष्ट्र FDA ची ही मोहीम अन्नसुरक्षेच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरत असून, यामुळे येत्या काळात खाद्यपदार्थांचे नैसर्गिक रंगाकडे परतणे अपेक्षित आहे.
By
