पैठणी साडीवर बारकोड व लोगो | ओरिजनल पैठणी ओळखणार कसे? | ग्राहक फसवणूक टाळण्यासाठी मोठा निर्णय

महाराष्ट्र वस्त्रोद्योग मंत्री संजय सावकारे यांनी पैठणी साडीवर बारकोड व लोगो आणण्याचा निर्णय जाहीर केला. ओरिजनल आणि डुप्लिकेट पैठणी ओळखणे आता सोपे होणार. वाचा सविस्तर.

महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वैभवाचे प्रतीक असलेली पैठणी साडी आता डुप्लिकेशनच्या सावलीतून बाहेर येणार आहे. राज्याच्या वस्त्रोद्योग मंत्रालयाने ग्राहकांची फसवणूक थांबवण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. ओरिजनल पैठणीवर खास बारकोड आणि लोगो लागू करण्याचा प्रस्ताव मंत्रालयाने पुढे आणला आहे. या उपक्रमामुळे बनावट पैठणीच्या विक्रीला चाप बसेल, अशी अपेक्षा आहे.

पैठणीवर बारकोड का?

सध्या बाजारात ‘ओरिजनल पैठणी’च्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणात सेमी-पैठणी आणि डुप्लिकेट पैठणीची विक्री केली जाते. यामुळे अनेक ग्राहकांची आर्थिक फसवणूक होते. ही फसवणूक थांबवण्यासाठी वस्त्रोद्योग मंत्रालयाने पैठणीवर बारकोड आणि लोगो लावण्याचा निर्णय घेतला आहे.

राज्याचे वस्त्रोद्योग मंत्री संजय सावकारे यांनी पंढरपुरात विठ्ठल मंदिराच्या दर्शनानंतर पत्रकारांशी संवाद साधताना ही घोषणा केली. यावेळी पंढरपूर-मंगळवेढ्याचे आमदार समाधान आवताडे आणि इतर पदाधिकारी उपस्थित होते.

बारकोडमुळे काय मिळणार?

नवीन बारकोड प्रणालीमुळे ग्राहकांना पैठणीबद्दल सविस्तर माहिती मिळू शकेल. या बारकोडमध्ये खालील माहिती समाविष्ट असेल:

• पैठणी तयार करण्यासाठी कोणत्या प्रकारचा धागा वापरण्यात आला
• ही पैठणी कोणत्या गावात तयार झाली
• कोणत्या कारागिरांनी ही पैठणी विणली
• उत्पादनाचा संपूर्ण प्रवास

मंत्री संजय सावकारे म्हणाले, “खऱ्या पैठणीची ओळख होण्यासाठी बारकोडच्या माध्यमातून कोणता धागा वापरलाय, कोणत्या गावात कोणत्या कारागिरांनी ही पैठणी तयार केली याची संपूर्ण माहिती ग्राहकांना उपलब्ध होणार आहे. त्यामुळे बनावट पैठणी ओळखता येणार आहे.”

पैठणीचे सांस्कृतिक आणि आर्थिक महत्त्व

सावकारे यांनी पैठणीच्या सांस्कृतिक महत्त्वावर भाष्य करताना सांगितले की, “पैठणी महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचा भाग आहे. त्यामुळे पैठणीला मागणी खूप आहे, तो एक कलेचा भाग आहे.”

एक पैठणी तयार करण्यासाठी कारागिरांना २० ते ३० दिवस लागतात. या कलेचे जतन आणि उत्पादन वाढवण्यासाठी कामगारांची संख्या वाढवण्याची गरज असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

प्रदर्शनांमधून विक्रीला चालना

पैठणी विक्रीसाठी वस्त्रोद्योग विभागाच्या माध्यमातून विविध प्रदर्शनांचे आयोजन केले जाते. या प्रदर्शनांमधून पैठणी खरेदीसाठी चांगली मागणी मिळत असल्याचे सावकारे यांनी सांगितले. यामुळे स्थानिक कारागिरांना रोजगार मिळण्यास मदत होत आहे.

बनावट पैठणीवर नियंत्रण कसे?

बारकोड आणि लोगो या उपक्रमामुळे बनावट पैठणीच्या विक्रीवर प्रभावी नियंत्रण मिळू शकेल. ग्राहक स्मार्टफोनद्वारे बारकोड स्कॅन करून पैठणीची प्रामाणिकता तपासू शकतील. यामुळे खरी आणि बनावट पैठणी यातील फरक स्पष्ट होईल आणि ग्राहकांची दिशाभूल थांबेल.

ही प्रणाली आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून विकसित केली जात आहे. ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचा वापर करून प्रत्येक पैठणीला डिजिटल ओळख देण्याची योजना आहे.

वस्त्रोद्योग मंत्रालयाचा हा निर्णय महाराष्ट्राच्या पारंपरिक विणकाम कलेचे संरक्षण करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. बारकोड आणि लोगो प्रणालीमुळे ग्राहकांना दर्जेदार आणि प्रामाणिक पैठणी सहजपणे खरेदी करता येईल. तसेच, या उपक्रमामुळे कारागिरांना त्यांच्या कलेची योग्य ओळख आणि किंमत मिळेल.

राज्य सरकार पैठणी उत्पादन वाढवण्यासाठी आणि कारागिरांना अधिक रोजगार उपलब्ध करून देण्यासाठी सातत्याने प्रयत्नशील आहे. ग्राहकांनीही खरेदी करताना सावधगिरी बाळगणे आणि प्रमाणित पैठणीचाच पर्याय निवडणे गरजेचे आहे.