जायकवाडी धरणातील पाणीसाठा ९४.१३ टक्के; आवक मंदावल्याने शेतकऱ्यांना दिलासा?

जायकवाडी धरणाचा पाणीसाठा ९४.१३% वर स्थिर, पावसाची उघडीप, गेल्यावर्षी ९८.४०% होता. ६५.१४ टीएमसी आवक, ५.७९ टीएमसी विसर्ग. धरणाची सद्यस्थिती व पाणी व्यवस्थापनाची संपूर्ण माहिती.

जायकवाडी धरणाच्या पाणीपातळीत स्थिरता; ९४.१३ टक्के साठा

मराठवाड्याच्या जीवनदायिनी असलेल्या जायकवाडी धरणाच्या पाणीसाठ्याने यंदा समाधानकारक कामगिरी केली आहे. पावसाळ्याच्या अखेरीस आवक मंदावली असली तरी धरणात अजूनही ९४.१३ टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. गेल्या काही दिवसांपासून पाणलोट क्षेत्रात पावसाने उघडीप दिल्याने धरणात होणारी पाण्याची आवक हळूहळू कमी झाली आहे.

सध्या धरणातील पाणीपातळी १,५२०.९३ फूट (४६३.५७९ मीटर) इतकी नोंदवली गेली आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत धरणात ९८.४० टक्के साठा होता, तर यंदा तो ९४.१३ टक्के आहे. हा फरक कमी पावसाचा परिणाम मानला जात आहे.

यंदाच्या पावसाळ्यात किती पाण्याची आवक?

यंदाच्या पावसाळ्यात जायकवाडी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात चांगला पाऊस झाला. या हंगामात धरणात ६५.१४ टीएमसी (हजारो दशलक्ष घनफूट) पाण्याची आवक झाली आहे. यापैकी सुमारे ५.७९ टीएमसी पाणी कालव्यांद्वारे सोडण्यात आले आहे. उर्वरित पाणी धरणात साठवून शेतकऱ्यांच्या गरजांसाठी जतन करण्यात आले आहे.

धरण व्यवस्थापनाने पाणी वापराचे नियोजन काळजीपूर्वक केल्याने संकटाची परिस्थिती उद्भवली नाही.

गेल्यावर्षीच्या तुलनेत यंदाची स्थिती काय?

गेल्यावर्षी याच दिवशी धरणाचा पाणीसाठा ९८.४० टक्के होता. यावर्षी ९४.१३ टक्के साठा आहे. तुलनेने कमी साठा असला तरी चिंतेचे कारण नाही. पाण्याची पातळी समाधानकारक आहे आणि पुढील हंगामासाठी पुरेसा पाणीसाठा उपलब्ध आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, यंदा पावसाचे प्रमाण अपेक्षेपेक्षा कमी राहिल्याने धरणाचा साठा गेल्यावर्षीपेक्षा कमी झाला. मात्र, पाणी व्यवस्थापनाच्या दृष्टिकोनातून सध्याची स्थिती समाधानकारकच आहे.

धरण सोडण्यात आलेले पाणी कुठे वापरले?

धरणातून कालव्यांद्वारे सोडण्यात आलेले ५.७९ टीएमसी पाणी मराठवाड्यातील विविध भागांत शेतीसाठी वापरण्यात येत आहे. धरणाच्या उजव्या व डाव्या कालव्यांमार्फत हे पाणी शेतकऱ्यांच्या शेतापर्यंत पोहोचवले जात आहे.

पाणी व्यवस्थापन विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पाण्याचा वापर प्राधान्याने रब्बी हंगामासाठी करण्यात येईल. मराठवाड्यात शेतीचा मुख्य आधार असलेल्या जायकवाडी धरणामुळे या भागातील हजारो शेतकऱ्यांना फायदा होत आहे.

पुढील काळात पाणी व्यवस्थापन कसे असेल?

पाऊस थांबल्याने धरणात पाण्याची आवक कमी झाली आहे. त्यामुळे आता पाण्याचा वापर अत्यंत नियोजनबद्ध पद्धतीने करण्याची गरज आहे. धरण समिती आणि पाणी विभाग यांच्या बैठकांमध्ये पाणी वापराबाबत निर्णय घेतले जात आहेत.

रब्बी हंगामासाठी पुरेसा पाणीसाठा ठेवण्याचे नियोजन करण्यात येत आहे. दुष्काळी भागात पिण्याच्या पाण्याचीही सोय करण्यात येईल, असे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे.

शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची सूचना:
पाणी वापराबाबत शासनाच्या सूचनांचे पालन करा. अनावश्यक पाणी वापर टाळा. पाणी टंचाई उद्भवल्यास संबंधित विभागाकडे तक्रार नोंदवा.

जायकवाडी धरणातील पाणीसाठा सध्या समाधानकारक आहे. पावसाळ्यात झालेल्या चांगल्या पावसामुळे धरणात पुरेसा पाणीसाठा झाला आहे. पावसाची आवक मंदावली असली तरी उपलब्ध पाण्याचे योग्य नियोजन करण्यात येत आहे.

मराठवाड्यातील शेतकरी व नागरिक यांनी पाणी वापराबाबत जागरूक राहणे गरजेचे आहे. जायकवाडी धरण म्हणजे मराठवाड्याचा आधारस्तंभ असून त्याच्या संरक्षणासाठी व जलसंधारणासाठी सर्वांनी पुढाकार घ्यायला हवा.