जालना रेशीम उद्योगाचे नवे केंद्र! फडणवीसांची ‘जालनाई’ ब्रँडसह मोठी घोषणा

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जालन्यात राज्यातील पहिल्या रेशीम कोष बाजारपेठेचे लोकार्पण केले. पहिल्याच लिलावात ९६१ रुपये किलो दर, ‘जालनाई’ ब्रँडचा शुभारंभ. वाचा सविस्तर.

जालना : जालना जिल्ह्याला आता ‘सिल्क, सीड आणि स्टील’ अशी ‘ट्रिपल एस सिटी’ म्हणून ओळख मिळणार आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जालन्यात राज्यातील पहिल्या रेशीम कोष खरेदी बाजारपेठेचे लोकार्पण करताना ही मोठी घोषणा केली. या बाजारपेठेत पहिल्याच लिलावात रेशीम कोषाला ९६१ रुपये प्रतिकिलो इतका विक्रमी दर मिळाला आहे.

मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते राज्यातील पहिल्या रेशीम बाजारपेठेचे लोकार्पण

शुक्रवारी (दि. १४ ऑगस्ट) जालना-सिरसवाडी रोडवरील नवीन इमारतीत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते रेशीम कोष बाजारपेठ इमारतीचे लोकार्पण करण्यात आले. यापूर्वी ही बाजारपेठ तात्पुरत्या स्वरूपात कार्यरत होती, मात्र आता रेशीम विभागाच्या स्वतंत्र इमारतीत तिचे स्थानांतर झाले आहे. या बाजारपेठेच्या माध्यमातून आता शेतकऱ्यांना त्यांच्या रेशीम कोषाची योग्य किंमत मिळू शकणार आहे.

या कार्यक्रमास मंत्री संजय सावकारे, पालकमंत्री पंकजा मुंडे, खासदार कल्याण काळे, आमदार बबनराव लोणीकर, अर्जुन खोतकर, नारायण कुचे, संतोष दानवे, हिकमत उढाण, जिल्हाधिकारी आशिमा मित्तल यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.

पहिल्याच लिलावात ९६१ रुपयांचा विक्रमी दर

नवीन रेशीम बाजारपेठ उघडल्याच्या पहिल्याच दिवशी रेशीम कोषाच्या लिलावात ९६१ रुपये प्रतिकिलो इतका बंपर दर मिळाला. हा दर पाहता रेशीम शेती शेतकऱ्यांसाठी किती फायदेशीर ठरू शकते, हे स्पष्ट होते. रेशीम कोषाचे हे दर पारंपरिक पिकांच्या तुलनेत अधिक आकर्षक असल्याने शेतकरी आता रेशीम शेतीकडे आकर्षित होतील, असा विश्वास आहे.

‘ट्रिपल एस सिटी’ : जालनाची नवी ओळख

मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी यावेळी जालनाची ओळख ‘ट्रिपल एस सिटी’ म्हणून निर्माण होत असल्याचे सांगितले. ते म्हणाले, “जालना आता सिल्क (रेशीम), सीड (बियाणे) आणि स्टील (पोलाद) या तीन गोष्टींसाठी ओळखले जाते. रेशीम उद्योगाच्या माध्यमातून जिल्ह्याच्या अर्थव्यवस्थेला नवी दिशा मिळू शकते.”

त्यांनी पुढे सांगितले की, जालन्यात रेशीम उद्योगाची प्रचंड क्षमता आहे. रेशीम कोषापासून धागा, कापड आणि निर्यातीपर्यंतची संपूर्ण मूल्यसाखळी उभी करण्याचा मानस आहे. यामुळे जालन्याचा रेशीम धागा जगाला जोडेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

शेतकऱ्यांना पर्यायी नगदी पीक म्हणून रेशीम शेतीचा सल्ला

कापूस आणि सोयाबीन या पारंपरिक नगदी पिकांवर अवलंबून असलेल्या शेतकऱ्यांना पर्यायी उत्पन्नाचा स्रोत उपलब्ध करून देण्यासाठी रेशीम शेतीला प्रोत्साहन देणे आवश्यक असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.

फडणवीस म्हणाले, “शेतकऱ्यांनी केवळ सोयाबीन आणि कापसावर अवलंबून राहू नये. हवामान, बाजारभाव आणि उत्पादन खर्च यामुळे या पिकांतून सातत्याने समाधानकारक उत्पन्न मिळत नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी रेशीम शेतीकडे पर्यायी नगदी पीक म्हणून पाहिले पाहिजे.”

अल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठीही रेशीम शेती अत्यंत फायदेशीर ठरू शकते. त्यामुळे अधिकाधिक शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि बाजारपेठेची सोय उपलब्ध करून दिली जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

‘जालनाई’ ब्रँडचा शुभारंभ; जागतिक बाजारपेठेची दारे खुली

या कार्यक्रमात सर्वात महत्त्वाची घोषणा म्हणजे ‘जालनाई’ या ब्रँडचा शुभारंभ. पालकमंत्री पंकजा मुंडे यांनी ‘जालनाई’ हे नाव सुचविले असून, मुख्यमंत्र्यांनी त्वरित त्याला मान्यता दिली.

मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले, “‘जालनाई’ ब्रँडद्वारे जालन्यातील रेशीम उत्पादनांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ मिळवून देण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.” या ब्रँडिंगमुळे जालन्याच्या रेशीमला एक वेगळी ओळख मिळणार असून, पैठणी साडीप्रमाणेच ‘जालनाई’ रेशीम जगभरात लोकप्रिय होईल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.

रेशीम उद्योगात मूल्यवर्धनावर भर

रेशीम उत्पादनापासून वस्त्रनिर्मितीपर्यंत संपूर्ण मूल्यसाखळी उभारण्यावर मुख्यमंत्र्यांनी भर दिला. फक्त रेशीम कोषाची विक्री करण्यापेक्षा त्यापासून धागा, कापड आणि तयार वस्त्रांची निर्मिती करून मूल्यवर्धन केल्यास शेतकऱ्यांना आणि उद्योजकांना अधिक फायदा होईल.

भारत एकेकाळी जगातील प्रमुख रेशीम निर्यातदार देश होता, मात्र आता आयातीवर अवलंबून राहावे लागते. ही परिस्थिती बदलण्यासाठी जालन्यासारख्या केंद्रातून रेशीम उत्पादन वाढवून भारताला पुन्हा जागतिक रेशीम बाजारपेठेत आघाडीवर आणता येईल, असा विश्वास फडणवीस यांनी व्यक्त केला.

७.३३ कोटींची गुंतवणूक; आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज बाजारपेठ

जालना रेशीम बाजारपेठ अधिक आधुनिक आणि सक्षम करण्यासाठी ७.३३ कोटी रुपयांची गुंतवणूक करण्यात आली आहे. या बाजारपेठेत रेशीम कोष ‘ड्राय’ करण्यासाठी दोन टन क्षमतेचा ‘कन्व्हेअर हॉट एअर’ ड्रायरसारख्या आधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. ई-नाम पद्धतीने कोषाची विक्री होणार असल्याने पारदर्शकता आणि न्याय्य दर मिळण्यास मदत होणार आहे.

जालना रेशीम उद्योगाचा उज्ज्वल भविष्य

जालना जिल्ह्यात सध्या सुमारे ८०६ हेक्टरवर रेशीम शेती होत आहे. नवीन बाजारपेठ आणि ‘जालनाई’ ब्रँडमुळे या क्षेत्राला आणखी चालना मिळणार आहे. मराठवाड्यातील जालना, बीड, परभणी, हिंगोली या जिल्ह्यांतील रेशीम उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी जालना हे मध्यवर्ती बाजारपेठेचे ठिकाण बनले आहे.

मुख्यमंत्र्यांच्या या घोषणेमुळे जालना जिल्हा रेशीम उद्योगाचे नवे केंद्र म्हणून उदयास येत आहे. रेशीम शेतीला प्रोत्साहन, आधुनिक बाजारपेठ, ब्रँडिंग आणि मूल्यवर्धन या सर्व बाबींचा समन्वय साधल्यास जालन्याचा रेशीम धागा नक्कीच जगाला जोडेल, यात शंका नाही.