डॉल्फिन चक्रीवादळ आणि एल निनोच्या प्रभावामुळे महाराष्ट्रात १५ ऑगस्टपर्यंत पावसाचा ब्रेक. कोणत्या जिल्ह्यांत पाऊस अपेक्षित? वाचा सविस्तर अंदाज.
महाराष्ट्रात पावसाने घेतला ब्रेक; डॉल्फिन चक्रीवादळाचा काय आहे परिणाम?
महाराष्ट्रातील शेतकरी आणि नागरिकांसाठी पावसाची चिंता वाढली आहे. राज्यात गेल्या काही दिवसांपासून पावसाने मोठा ब्रेक घेतला आहे. उत्तर, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भात १५ ऑगस्टपर्यंत पावसाची शक्यता नसल्याचा अंदाज हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. यामागे चीनजवळील ‘डॉल्फिन’ चक्रीवादळ आणि एल निनोचा प्रभाव कारणीभूत असल्याचे दिसून येत आहे. मात्र, राज्याच्या काही भागांत मात्र चांगला पाऊस होण्याची शक्यता आहे.
डॉल्फिन चक्रीवादळाचा मान्सूनवर कसा परिणाम?
प्रशांत महासागरात निर्माण झालेल्या ‘डॉल्फिन’ या सुपर चक्रीवादळाने ९ ऑगस्ट २०२६ रोजी चीनच्या झेजियांग प्रांतात धडक दिली. या वादळाचा थेट परिणाम भारतावर झाला नसला, तरी तब्बल ४००० किलोमीटर अंतरावरूनही त्याचा अप्रत्यक्ष परिणाम भारतीय मान्सूनवर होत आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, प्रशांत महासागरातील अशा शक्तिशाली वादळांमुळे वातावरणातील मोठ्या प्रमाणातील अभिसरण व्यवस्थेवर परिणाम होतो. यामुळे बंगालच्या उपसागरातून येणाऱ्या आर्द्रतेचा पुरवठा खुंटतो आणि भारतातील पावसाचे प्रमाण कमी होते.
‘डॉल्फिन’ व्यतिरिक्त ‘चान-होम’ या दुसऱ्या चक्रीवादळाचाही मान्सूनवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. या दोन्ही वादळांमुळे हिंदी महासागरातून भारताकडे येणाऱ्या बाष्पयुक्त वाऱ्यांची गती मंदावण्याचा किंवा त्यांची दिशा बदलण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.
एल निनोचाही परिणाम काय?
डॉल्फिन चक्रीवादळासोबतच एल निनोचाही पावसावर मोठा परिणाम होत आहे. प्रशांत महासागरातील एल निनोची स्थिती आता मजबूत श्रेणीच्या जवळ पोहोचली आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, एल निनोचा प्रभाव उर्वरित हंगामात आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे. यामुळे महाराष्ट्रातील पावसाचा जोर कमी होण्यास मदत झाली आहे. स्कायमेटच्या अंदाजानुसार, ऑगस्ट महिन्यात देशभरात सरासरीपेक्षा १० टक्के कमी पाऊस होण्याची शक्यता आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्यातील पाऊस सरासरीपेक्षा अनुक्रमे १३ टक्के आणि १२ टक्के कमी झाला आहे.
कोणत्या भागात पाऊस अपेक्षित?
राज्यातील बहुतांश भागात पावसाने ब्रेक घेतला असला, तरी काही भागांत मात्र चांगला पाऊस होणार आहे. १५ ऑगस्टपर्यंत रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, पालघर आणि घाटमाथ्यावर चांगला पाऊस अपेक्षित आहे. तसेच, २६ ते ३१ ऑगस्टदरम्यान पाऊस पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता आहे.
१५ ऑगस्टनंतर काय अंदाज?
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, १५ ऑगस्टपर्यंत पावसाचा ब्रेक राहील. त्यानंतर हळूहळू पावसाचा जोर वाढू शकतो. ऑगस्टच्या उत्तरार्धात पावसाची स्थिती सुधारण्याची शक्यता आहे. सकारात्मक हिंदी महासागर द्विध्रुवीय (IOD) परिस्थितीमुळे एल निनोच्या प्रभावात घट होऊन पावसाला चालना मिळू शकते.
शेतकऱ्यांना काय सल्ला?
सध्या पावसाने ब्रेक घेतल्याने शेतकरी चिंतेत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते, शेतकऱ्यांनी पिकांच्या व्यवस्थापनाकडे विशेष लक्ष देण्याची गरज आहे. १५ ऑगस्टनंतर पुन्हा पावसाची स्थिती सुधारण्याची शक्यता असल्याने, योग्य नियोजन करणे आवश्यक आहे.
By
