गुजरातमध्ये चांदीपुरा विषाणूमुळे 22 मुलांचा मृत्यू झाला आहे. 184 संशयितांपैकी 35 रुग्ण पॉझिटिव्ह आढळले. लस नसल्याने आरोग्य विभागाने खबरदारीचे उपाय सुरू केले आहेत. मुलांमध्ये ताप, उलट्या दिसल्यास त्वरित रुग्णालयात दाखल करा.
राज्यात मुसळधार पावसाचा कहर सुरू असतानाच आता चांदीपुरा विषाणूने मोठी चिंता निर्माण केली आहे. गुजरातमध्ये या विषाणूमुळे 22 बालकांचा मृत्यू झाला असून, 35 रुग्णांना संसर्ग झाल्याची पुष्टी झाली आहे. राज्य सरकारने आरोग्य यंत्रणा पूर्णपणे सतर्क केली असून सर्व जिल्ह्यांना दक्ष राहण्याचे निर्देश दिले आहेत.
गुजरातमध्ये पावसाळ्यात चांदीपुरा विषाणू (Chandipura Virus – CHPV) चा संसर्ग वेगाने पसरत आहे. राज्याचे आरोग्यमंत्री प्रफुल पानशेरिया यांनी सोमवारी (४ ऑगस्ट) या विषाणूच्या स्थितीबाबत माहिती दिली. त्यांनी सांगितले की, राज्यभरात आतापर्यंत १८४ संशयित रुग्णांची नोंद झाली आहे. यापैकी ३५ रुग्णांमध्ये चांदीपुरा विषाणूची लागण झाल्याचे निदान झाले आहे, तर ११ नमुन्यांचे अहवाल अद्याप प्रलंबित आहेत. या विषाणूमुळे आतापर्यंत २२ बालकांचा मृत्यू झाला आहे.
२२ मुलांचा मृत्यू; ७ जणांवर गहन उपचार सुरू
आरोग्यमंत्री प्रफुल पानशेरिया यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सर्व बाधित रुग्ण १५ वर्षांखालील मुले आहेत. सध्या ७ संक्रमित मुलांवर शासकीय रुग्णालयांमध्ये गहन उपचार (ICU) सुरू आहेत. या मुलांना व्हेंटिलेटर आणि ऑक्सिजन सपोर्ट देण्यात येत असून, सुपर स्पेशालिस्ट डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली त्यांच्यावर उपचार केले जात आहेत. तर सहा मुलांची प्रकृती सुधारल्यानंतर त्यांना रुग्णालयातून डिस्चार्ज देण्यात आला आहे.
कोणत्या जिल्ह्यांमध्ये आहेत रुग्ण?
आरोग्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, हे रुग्ण एका विशिष्ट जिल्ह्यातील किंवा गावातील नाहीत, तर विविध भागांमधून या प्रकरणांची नोंद झाली आहे. गांधीनगर, साबरकाठा जिल्ह्यातील हिम्मतनगर, पाटण, राजकोट आणि भावनगर येथील शासकीय रुग्णालयांमध्ये मुलांवर उपचार सुरू आहेत. संसर्ग एकाच ठिकाणी मर्यादित नसल्याने आरोग्य विभागाच्या पथकांनी संपूर्ण राज्यात सर्वेक्षण सुरू केले आहे.
चांदीपुरा विषाणू म्हणजे काय?
चांदीपुरा विषाणू हा ‘रॅबडोव्हायरिडी’ (Rhabdoviridae) कुळातील एक दुर्मिळ परंतु अत्यंत धोकादायक विषाणू आहे. यामुळे तीव्र एन्सेफलायटीस सिंड्रोम (Acute Encephalitis Syndrome – AES) होतो, म्हणजेच मेंदूला सूज येते, जी जीवघेणी ठरू शकते. हा विषाणू प्रामुख्याने वाळूच्या माशी (सँडफ्लाय) च्या चाव्याद्वारे पसरतो. डास आणि टिक्स यांसारखे अन्य कीटकही याचा प्रसार करू शकतात. या विषाणूचा पहिला रुग्ण १९६५ मध्ये महाराष्ट्रातील नागपूर जिल्ह्यातील चांदीपुरा गावी आढळला होता. पावसाळ्यात दमट वातावरणामुळे वाळूच्या माशांची वाढ होते, त्यामुळे हा संसर्ग वाढतो.
लस किंवा औषध उपलब्ध नाही
आरोग्यमंत्री प्रफुल पानशेरिया यांनी चिंता व्यक्त करताना सांगितले की, सध्या चांदीपुरा विषाणूविरुद्ध कोणतीही विशेष लस किंवा प्रभावी औषध उपलब्ध नाही. डॉक्टर आणि संशोधकांची विशेष टीम या विषाणूवर लस आणि प्रभावी औषध विकसित करण्यासाठी संशोधन करत आहे. दरम्यान, रुग्णांवर लक्षणांनुसार उपचार केले जात आहेत.
नागरिकांसाठी आरोग्य विभागाचा सल्ला
आरोग्यमंत्र्यांनी नागरिकांना अफवांवर विश्वास न ठेवता फक्त आरोग्य विभागाने जारी केलेल्या अधिकृत माहितीलाच विश्वास ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच खालील खबरदारीच्या उपाययोजना सुचवल्या आहेत:
- मातीच्या भिंतींमधील भेगा त्वरित बंद करा, कारण वाळूच्या माशा या भेगांमध्ये राहतात
- कीटकनाशकांची फवारणी करा, विशेषतः पशुधन असलेल्या भागात
- मुलांना पूर्ण बाहीचे कपडे घाला, विशेषतः संध्याकाळच्या वेळी
- कीटकनाशक उपचारित मच्छरदाणी वापरा
लक्षणे दिसल्यास काय करावे?
आरोग्यमंत्र्यांनी पालकांना आवाहन केले की, मुलांमध्ये ताप, उलट्या, आकडे (कन्व्हल्शन), गोंधळ किंवा अत्यधिक तंद्री यासारखी गंभीर लक्षणे दिसल्यास** विलंब न करता** त्यांना जवळच्या शासकीय जिल्हा रुग्णालयात दाखल करावे. या विषाणूचा संसर्ग झाल्यास लक्षणे २४ ते ४८ तासांत गंभीर होऊ शकतात. वेळेवर उपचार मिळाल्यास अनेक अवयव निकामी होण्यासारख्या गंभीर गुंतागुंत टाळता येऊ शकतात.
राज्य सरकारची तयारी
राज्य सरकारने या परिस्थितीला गांभीर्याने घेतले आहे. मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल यांच्या मार्गदर्शनाखाली आरोग्य विभाग संपूर्ण राज्यात परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवून आहे. सर्व शासकीय आणि खाजगी बालरोग सुविधांना लक्षणे दिसणाऱ्या रुग्णांना त्वरित ICU मध्ये दाखल करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. आरोग्य विभागाच्या पथकांकडून सँडफ्लायची पैदास होणारी ठिकाणे शोधून तेथे कीटकनाशकांची फवारणी केली जात आहे.
By
