शेतकऱ्यांना पहिली उचल ३,९०० रुपये, किणी येथील ऊसदर आंदोलन मागे;

कोल्हापूर जिल्ह्यातील किणी टोलनाक्यावर स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे ६१ तास चाललेले चक्काजाम अखेर मागे; कारखानदारांनी पहिली उचल ३,९०० रुपये, हंगामअंती १०० आणि साखर दर ४,५०० रुपये प्रतिक्विंटल झाल्यास आणखी २०० रुपये देण्याचे मान्य केले.

पुणे-बंगळुरू राष्ट्रीय महामार्गावरील किणी टोलनाक्यावर स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेले चक्काजाम आंदोलन अखेर मागे घेण्यात आले आहे. साखर कारखानदारांनी ऊसाला प्रतिटन ३,९०० रुपये पहिली उचल देण्याचे मान्य केल्यानंतर माजी खासदार राजू शेट्टी यांनी मध्यरात्री आंदोलन स्थगित केल्याची घोषणा केली. या निर्णयामुळे गेले ६१ तास ठप्प असलेला महामार्ग वाहतुकीसाठी मोकळा झाला असून, कोल्हापूर, सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील साखर कारखान्यांचा गळीत हंगाम सुरू होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

नेमकं काय घडलं?

स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेने यंदाच्या गळीत हंगामासाठी ऊसाला प्रतिटन ४,५०० रुपये पहिली उचल मिळावी, या मागणीसाठी ३ नोव्हेंबरपासून किणी टोलनाक्यावर आंदोलन सुरू केले होते. या आंदोलनामुळे पुणे-बंगळुरू महामार्गावरील वाहतूक पूर्णपणे ठप्प झाली होती; वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या. ऐन दिवाळीत प्रवासी आणि मालवाहतूकदारांचे मोठे हाल झाले.

प्रशासनाची भूमिका आणि बैठकांचा फेरा

ऊसदराच्या प्रश्नावर कोल्हापूर जिल्हाधिकारी कार्यालयात वैद्यकीय शिक्षण मंत्री हसन मुश्रीफ, आमदार प्रकाश आवाडे आणि जिल्हाधिकारी डॉ. विजय राठोड यांच्या उपस्थितीत सलग बैठकांचा दौर सुरू होता. यापूर्वी झालेल्या दोन बैठका निष्फळ ठरल्या होत्या. गुरुवारी रात्री झालेल्या तिसऱ्या बैठकीतही कारखानदारांनी ४,००० रुपये प्रतिटन दर देण्याचा प्रस्ताव ठेवला, पण स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेने तो अमान्य केला. त्यानंतर प्रशासनाच्या अधिकाऱ्यांनी सुधारित प्रस्ताव घेऊन आंदोलनस्थळी पोहोचून राजू शेट्टी यांच्याशी चर्चा केली. या चर्चेनंतर नव्या प्रस्तावाला संघटनेने मान्यता दिली.

जिल्हाधिकाऱ्यांचे पत्र आणि ठरलेला फॉर्म्युला

जिल्हाधिकारी कार्यालयाने या संदर्भात पत्र दिले असून, त्यानुसार शेतकऱ्यांना मिळणारा दर खालीलप्रमाणे असेल:

• पहिली उचल (विनाकपात): प्रतिटन ३,९०० रुपये — शेतकऱ्यांना तात्काळ मिळणार.
• हंगाम संपल्यानंतर: प्रतिटन १०० रुपये.
• साखर दर प्रतिक्विंटल ४,५०० रुपयांवर गेल्यास: आणखी २०० रुपये प्रतिटन.
• एकूण अंतिम दर: प्रतिटन ४,२०० रुपये.

याशिवाय, साखरेचा दर ४,५०० रुपयांच्या पुढे गेल्यास त्यातून मिळणाऱ्या वाढीव रकमेमध्ये ७० टक्के वाटा शेतकऱ्यांना देण्याचेही निश्चित करण्यात आले आहे.

महत्त्वाचे अपडेट

• आंदोलन मागे घेतल्यानंतर शेतकऱ्यांनी फटाक्यांची आतषबाजी करत दिवाळी साजरी केली.
• शुक्रवारी (दि. ६ नोव्हेंबर) कोल्हापूर, सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांसाठी जाहीर केलेला बंदही मागे घेण्यात आला आहे.
• या तोडग्यामुळे पश्चिम महाराष्ट्रातील साखर कारखान्यांचे धुरांडे पेटण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

यापूर्वी काय घडलं होतं?

स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी यांनी सुरुवातीला प्रतिटन ४,५०० रुपये पहिली उचल मिळाल्याशिवाय महामार्ग सुरू होऊ देणार नाही, अशी आक्रमक भूमिका घेतली होती. ३ नोव्हेंबरपासून किणी टोलनाक्यावर बेमुदत चक्काजाम सुरू होते. आंदोलनाच्या दुसऱ्या दिवशी शिवसेना (ठाकरे गट) नेही पाठिंबा दर्शवला होता. पर्यायी मार्गांवरही वाहतूक रोखण्यात आल्याने प्रवाशांची मोठी कोंडी झाली होती.

पुढे काय?

आंदोलन संपुष्टात आल्याने आता कोल्हापूर, सांगली आणि सातारा जिल्ह्यांतील साखर कारखान्यांनी गळीत हंगाम सुरू करण्याची तयारी सुरू केली आहे. शेतकऱ्यांना पहिली उचल मिळाल्याने ऊस पुरवठा सुरळीत होण्याची शक्यता आहे. साखर दराच्या हालचालींवर शेतकऱ्यांचा अतिरिक्त हप्ता अवलंबून राहणार आहे.