विहीर दुरुस्तीसाठी ₹1 लाख, ठिबक सिंचनासाठी ₹97 हजार अनुदान; अर्ज कसा करायचा?

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन आणि बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजनेंतर्गत अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातीच्या शेतकऱ्यांना 100% अनुदान; अर्ज प्रक्रिया, पात्रता आणि कागदपत्रांची संपूर्ण माहिती

महाराष्ट्रातील अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी सिंचन सुविधा मजबूत करण्यासाठी राज्य शासनाकडून दोन महत्त्वाच्या योजना राबवल्या जात आहेत. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना आणि बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना जुन्या विहिरीची दुरुस्ती, नवीन विहीर, ठिबक सिंचन संच, विद्युत पंप संच यासारख्या सिंचन घटकांसाठी 100% अनुदान दिले जाते. या योजनांचा उद्देश पाणीटंचाईचा सामना करताना शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि शेतीला स्वावलंबी बनवणे हा आहे.

बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजना: अनुसूचित जमाती शेतकऱ्यांसाठी

बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजना विशेषतः अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी आहे. या योजनेअंतर्गत लाभार्थ्याला खालीलपैकी एका घटकाचा लाभ मिळू शकतो:

• जुनी विहीर दुरुस्ती: ₹1,00,000
• नवीन विहीर: ₹4,00,000
• ठिबक सिंचन संच: ₹97,000
• तुषार सिंचन संच: ₹47,000
• विद्युत/डिझेल पंप संच: ₹40,000
• पंपसंचासाठी वीज जोडणी: ₹20,000
• पीव्हीसी पाईप: ₹50,000
• शेततळ्याचे प्लास्टिक अस्तरीकरण: ₹2,00,000
• परसबाग: ₹5,000

(स्रोत: जिल्हा परिषद अकोला व अमरावती अधिकृत संकेतस्थळ)

पात्रता निकष

• लाभार्थी अनुसूचित जमातीचा शेतकरी असावा.
• सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेले जात प्रमाणपत्र आवश्यक.
• शेतकऱ्याच्या नावावर 7/12 दाखला आणि 8-अ उतारा असावा.
• आधार कार्ड आणि आधारशी जोडलेले बँक खाते आवश्यक.
• नवीन विहिरीसाठी किमान 0.40 हेक्टर आणि इतर घटकांसाठी किमान 0.20 हेक्टर वहिती क्षेत्र आवश्यक; कमाल मर्यादा 6.00 हेक्टर.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना: अनुसूचित जाती शेतकऱ्यांसाठी

ही योजना अनुसूचित जाती आणि नवबौद्ध प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी आहे. यामध्येही सिंचनाशी संबंधित विविध घटकांवर 100% अनुदान दिले जाते. प्रमुख घटक आणि अनुदान रक्कमा खालीलप्रमाणे:

• जुनी विहीर दुरुस्ती: ₹50,000 (काही अधिकृत स्रोतांनुसार ₹1,00,000 पर्यंत)
• नवीन विहीर: ₹2,50,000 (काही सुधारित आदेशांनुसार ₹4,00,000 पर्यंत)
• विहिरीत बोअरिंग: ₹20,000
• वीज जोडणी: ₹10,000
• पंप सेट: ₹20,000
• शेततळ्याचे प्लास्टिक अस्तर: ₹1,00,000

(स्रोत: महाराष्ट्र शासन सामाजिक व आर्थिक पुनरुत्थान विभागाचे अधिकृत दस्तऐवज आणि जिल्हा परिषद चंद्रपूर)

महत्त्वाचे: या योजनेतही लाभार्थ्याला एकाच घटकाचा लाभ देय राहतो. पात्रतेसाठी अनुसूचित जाती/नवबौद्ध जात प्रमाणपत्र, 7/12 व 8-अ, आधार कार्ड आणि आधारशी जोडलेले बँक खाते आवश्यक आहे.

अर्ज कसा करावा? महाडीबीटी पोर्टलवर ऑनलाइन प्रक्रिया

दोन्ही योजनांसाठी शेतकऱ्यांना महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलावर ऑनलाइन अर्ज करावा लागतो. अर्जाची पद्धत खालीलप्रमाणे:

1. mahadbt.maharashtra.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.
2. “Farmer Login” वर क्लिक करून आपला मोबाइल नंबर व आधारद्वारे नोंदणी करा.
3. योजनेच्या नावाने शोधा – “बिरसा मुंडा कृषी क्रांती योजना” किंवा “डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषी स्वावलंबन योजना”.
4. आवश्यक कागदपत्रे (जात प्रमाणपत्र, 7/12, 8-अ, आधार, बँक पासबुक) अपलोड करा.
5. अर्ज सबमिट करा आणि पावती क्रमांक जतन करून ठेवा.

(संदर्भ: महाडीबीटी पोर्टल – अधिकृत अर्ज प्रक्रिया)

पुढे काय होणार?

अर्ज केल्यानंतर संबंधित कृषी विभागाकडून कागदपत्रांची पडताळणी आणि पात्रतेची तपासणी केली जाईल. पात्र आढळल्यास अनुदानाची रक्कम थेट लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात (DBT द्वारे) जमा केली जाईल. तथापि, या योजनांच्या अंतिम मंजुरीबाबत किंवा नवीनतम सुधारित अनुदान दरांबाबत संबंधित जिल्हा कृषी अधिकारी कार्यालयाकडून खात्री करून घ्यावी, असे आवाहन केले जाते.