सणासुदीपूर्वी ‘सेफ फूड, सेफ महाराष्ट्र’ मोहिमेंतर्गत बिडकीन आणि शिवराई येथील दोन शीतगृहांवर छापा; तापमान नियंत्रण, स्वच्छता आणि अन्न साठवणुकीत गंभीर त्रुटी आढळल्याने कारवाई.
छत्रपती संभाजीनगर: सणासुदीच्या काळात नागरिकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्नपदार्थ उपलब्ध व्हावेत, यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) ‘सेफ फूड, सेफ महाराष्ट्र’ मोहिमेंतर्गत छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात मोठी कारवाई केली आहे. १७ ऑक्टोबर रोजी बिडकीन (ता. पैठण) आणि शिवराई (ता. गंगापूर) येथील दोन शीतगृहांची तपासणी करून एकूण १ लाख ९७ हजार ४८० किलो अन्नपदार्थांचा साठा जप्त करण्यात आला. या साठ्याची एकूण किंमत सुमारे ४ कोटी १९ लाख ४७ हजार ६३४ रुपये असल्याचे कारवाईच्या तपशिलावरून स्पष्ट होते.
दोन्ही शीतगृहांमध्ये स्वच्छता, तापमान नियंत्रण आणि अन्नसाठवणुकीसंदर्भात गंभीर त्रुटी आढळल्याने संबंधित संस्थांचे अन्न परवाने तात्काळ निलंबित करण्यात आले आहेत. जप्त साठ्यामध्ये मिरची पावडर, मनुका, गूळ आणि बटर यांचा समावेश आहे. जप्त केलेल्या उत्पादनांचे नमुने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविण्यात आले असून, अहवालानंतर अन्न सुरक्षा आणि मानके अधिनियम, २००६ अंतर्गत कायदेशीर कारवाई केली जाणार असल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
बिडकीनमधील शीतगृहात ३.८९ कोटींचा साठा जप्त
पैठण तालुक्यातील बिडकीन येथील गट क्रमांक २०४ मधील मे. फ्रिओ वेअरहाउसिंग प्रा. लि. या शीतगृहाची अन्न सुरक्षा अधिकारी प्रशांत अजिंठेकर, फरिद सिद्दीकी आणि वर्षा रोडे यांच्या पथकाने पूर्वसूचना न देता तपासणी केली. या तपासणीत शीतगृहाच्या व्यवस्थापनातील अनेक त्रुटी समोर आल्या.
अन्नपदार्थांच्या आवश्यकतेनुसार तापमान राखण्यासाठी सक्षम फ्रीझर आणि चिलर यंत्रणा कार्यरत नसल्याचे आढळले. कोल्ड रूमची नियमित देखभाल केली जात नव्हती. अन्नपदार्थ पॅलेटवर योग्य पद्धतीने ठेवण्याऐवजी अस्ताव्यस्त साठवण्यात आले होते. तसेच कीटक नियंत्रणासाठी अधिकृत उपाययोजना, स्वच्छतेचे नियमित वेळापत्रक आणि अन्न हाताळणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची वार्षिक वैद्यकीय तपासणी करण्यात आलेली नसल्याचे निरीक्षणात नोंदविण्यात आले. कर्मचाऱ्यांना वैयक्तिक स्वच्छतेसाठी आवश्यक असलेले एप्रन, हातमोजे आणि टोपी यांसारखे साहित्यही उपलब्ध करून देण्यात आले नव्हते.
या कारवाईत १ लाख ६५ हजार ८०५ किलो अन्नपदार्थांचा, एकूण ३ कोटी ८९ लाख ४० हजार ३५० रुपये किमतीचा साठा जप्त करण्यात आला. यामध्ये ‘स्वादगाथा’ ब्रँडची १५ हजार ४८ किलो मिरची पावडर (किंमत ३७ लाख ६२ हजार रुपये), विना-लेबल किंवा अनब्रँडेड १ लाख २५ हजार ६४८ किलो मिरची पावडर (किंमत ३ कोटी १४ लाख १२ हजार रुपये) आणि २५ हजार १०९ किलो मनुका (किंमत ३७ लाख ६६ हजार ३५० रुपये) यांचा समावेश आहे.
शिवराईतील शीतगृहावरही कारवाई
दुसरी कारवाई गंगापूर तालुक्यातील शिवराई येथील गट क्रमांक १५ मधील मे. मराठवाडा कोल्ड स्टोरेज प्रा. लि. येथे करण्यात आली. अन्न सुरक्षा अधिकारी प्रज्ञा प्रमोद सुरसे, प्रशांत कुचेकर आणि कीर्तिका झाडे यांच्या पथकाने या शीतगृहाची तपासणी केली.
या ठिकाणी अद्ययावत FSSAI परवाना ठळकपणे प्रदर्शित केलेला नव्हता. अपुरा प्रकाश व्यवस्था, कर्मचाऱ्यांसाठी हात धुण्याची सुविधा नाही, अधिकृत तापमान नियंत्रण प्रणाली किंवा तापमान नोंदी नाहीत, तसेच प्रथम-प्रवेश-प्रथम-बहिर्गमन (FIFO) साठा फिरवण्याची पद्धत पाळली जात नव्हती. खराब स्वच्छतेमुळे कचरा आणि अन्नातील टाकाऊ पदार्थ साचले होते.
या शीतगृहातून ३१ हजार ६७५ किलो अन्नपदार्थांचा, एकूण ३० लाख ७ हजार रुपये किमतीचा साठा जप्त करण्यात आला. यामध्ये १८ हजार ८६७ किलो गूळ (१० लाख १० हजार रुपये), १० हजार ५२९ किलो मनुका (४ लाख ७३ हजार रुपये) आणि २ हजार ७८९ किलो पॅस्चराइज्ड बटर (१५ लाख २२ हजार रुपये) यांचा समावेश आहे.
पुढे काय?
जप्त केलेल्या अन्नपदार्थांचे नमुने प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविण्यात आले असून, त्यांचे अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर अन्न सुरक्षा आणि मानके अधिनियम, २००६ अंतर्गत आरोपपत्र दाखल केले जाणार आहे. FDAचे सहआयुक्त श्रीकांत कारकळे यांनी स्पष्ट केले की नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरुद्ध कठोर कारवाई सुरूच राहील आणि सार्वजनिक आरोग्याच्या संरक्षणासाठी अन्न व्यवसायांनी स्वच्छता, तापमान नियंत्रण आणि कर्मचाऱ्यांच्या आरोग्यविषयक नियमांचे काटेकोर पालन करणे बंधनकारक आहे.
By
