ऐच्छिक रक्तदान शिबिरात रक्तदात्यांना टायटन घड्याळे भेट दिल्याप्रकरणी एफडीएने तीन रक्त केंद्रांचे परवाने निलंबित केले; जे.जे. आणि नायर रुग्णालयांना राज्य सरकारकडून दिलासा.
मुंबई: ऐच्छिक रक्तदान शिबिरात रक्तदात्यांना टायटन कंपनीची घड्याळे भेट म्हणून देण्यात आल्याप्रकरणी अन्न आणि औषध प्रशासन (एफडीए) विभागाने मोठी कारवाई केली आहे. मुंबईतील तीन नामांकित रक्त केंद्रांचे परवाने निलंबित करण्यात आले असून, या प्रकरणी एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचे आदेश दिले आहेत.
एफडीएने दिलेल्या माहितीनुसार, इंडियन रेड क्रॉस सोसायटी रक्त केंद्राचा परवाना ५ दिवसांसाठी, तर जे. जे. रुग्णालय आणि बी. वाय. एल. नायर रुग्णालयातील रक्त केंद्रांचे परवाने प्रत्येकी ३ दिवसांसाठी निलंबित करण्यात आले आहेत. मात्र, जे. जे. आणि नायर रुग्णालयांनी राज्य सरकारकडे अपील केल्यानंतर त्यांना तात्पुरती स्थगिती मिळाली आहे.
नेमकं काय घडलं?
मुंबईतील अल्टामाउंट रोडवरील यंग स्टार कमिटीने एप्रिल २०२६ मध्ये एक रक्तदान शिबिर आयोजित केले होते. या शिबिराच्या जाहिरातीमध्ये रक्तदात्यांना टायटन घड्याळे भेट म्हणून दिली जाणार असल्याचे नमूद करण्यात आले होते. हे शिबिर जे. जे. रुग्णालय, रेड क्रॉस आणि नायर रुग्णालय यांच्या सहकार्याने आयोजित करण्यात आले होते.
सुरुवातीला शिबिर आयोजक आणि सहभागी रक्त केंद्रांनी भेटवस्तू देण्याबाबत माहिती नसल्याचा दावा केला. मात्र, एफडीएच्या तपासात काही रक्तदात्यांशी संपर्क साधल्यावर त्यांनी घड्याळे मिळाल्याची पुष्टी केली.
एफडीएची कारवाई
एफडीएने २२ ऑगस्ट २०२६ रोजी तिन्ही रक्त केंद्रांची तपासणी केली आणि २ सप्टेंबर रोजी कारणे दाखवा नोटीस बजावली. २२ सप्टेंबर रोजी सुनावणी झाली, मात्र रक्त केंद्रांचे स्पष्टीकरण समाधानकारक न आढळल्याने औषधे आणि सौंदर्यप्रसाधने नियम, १९४५ अंतर्गत परवाने निलंबित करण्याचे आदेश देण्यात आले.
नियम काय सांगतात?
राष्ट्रीय रक्त संक्रमण परिषदेच्या (NBTC) ऐच्छिक रक्तदान मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, रक्तदान शिबिरात रक्तदात्यांना कोणत्याही प्रकारची भेटवस्तू किंवा प्रलोभन देण्यास मनाई आहे. रक्तदान हे पूर्णपणे ऐच्छिक आणि विनामूल्य असावे, असे या नियमांत म्हटले आहे.
एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे म्हणाले, “रक्तदान ही मानवतेची सेवा आणि महत्त्वाची सामाजिक जबाबदारी आहे. रक्तदानासाठी कोणत्याही प्रकारची भेटवस्तू किंवा प्रलोभन वापरले जाऊ नये आणि संबंधित मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन केले जावे, याची एफडीए खात्री करेल. रक्त केंद्रांनी लागू कायदेशीर तरतुदी आणि नियमांचे काटेकोरपणे पालन करणे आवश्यक आहे”.
तुकाराम मुंढे यांची भूमिका
एफडीए आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी नुकतीच एमपीएससीच्या चौकशी समितीचे सचिव म्हणून निवड झाल्यानंतर त्यांच्या बदलीची चर्चा सुरू झाली होती. मात्र, त्यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर पोस्ट करून स्पष्ट केले की, “माझी एफडीएमधून बदली झालेली नाही. मी अन्न व औषध प्रशासन, महाराष्ट्र येथे आयुक्त म्हणून कार्यरत आहे. भेसळयुक्त अन्न आणि निकृष्ट औषधांविरुद्धची आमची लढाई सुरूच आहे”.
पुढे काय?
जे. जे. आणि नायर रुग्णालयांना तात्पुरती स्थगिती मिळाली असली, तरी रेड क्रॉस सोसायटीच्या रक्त केंद्राच्या परवान्याबाबत अद्याप कोणतीही स्थगिती मिळालेली नाही. एफडीएने रक्त केंद्रांना मार्गदर्शक तत्त्वांचे काटेकोर पालन करण्याचे आदेश दिले असून, पुढील कारवाईची प्रक्रिया सुरू आहे.
By
