भारतीय रिझर्व्ह बँकेने रेपो दर ०.२५ टक्क्यांनी वाढवून ५.५०% केल्यानंतर पंजाब नॅशनल बँक, बँक ऑफ बडोदा, इंडियन बँक, बँक ऑफ इंडिया, इंडियन ओव्हरसीज बँक आणि तमिळनाड मर्केंटाइल बँकेने कर्जावरील व्याजदर वाढवले असून नव्या दर ८ ऑक्टोबरपासून लागू झाले आहेत.
छत्रपती संभाजीनगर: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) बुधवारी (७ ऑक्टोबर २०२६) रेपो दरामध्ये २५ बेसिस पॉइंट्स (०.२५ टक्के) वाढ करून तो ५.५०% केल्यानंतर देशातील अनेक आघाडीच्या बँकांनी कर्जावरील व्याजदर वाढवले आहेत. यामध्ये पंजाब नॅशनल बँक (PNB), बँक ऑफ बडोदा (BoB), इंडियन बँक, बँक ऑफ इंडिया (BoI), इंडियन ओव्हरसीज बँक (IOB) आणि तमिळनाड मर्केंटाइल बँकेचा समावेश आहे. या बँकांनी आपल्या रेपो-लिंक्ड लेंडिंग रेटमध्ये (RLLR/RBLR) २५ ते ३५ बेसिस पॉइंट्सपर्यंत वाढ केली असून नव्या दर ८ ऑक्टोबर २०२६ पासून लागू झाले आहेत.
नेमकं काय घडलं?
RBI च्या सहा सदस्यीय मॉनेटरी पॉलिसी कमिटीने (MPC) बुधवारी सर्वसमत्तीने रेपो दर २५ बेसिस पॉइंट्सने वाढवण्याचा निर्णय घेतला. यामुळे रेपो दर ५.२५% वरून ५.५०% झाला आहे. ही वाढ जवळपास चार वर्षांनी पहिल्यांदाच करण्यात आली असून फेब्रुवारी २०२३ नंतर RBI ने प्रथमच दरवाढ केली आहे. वाढत्या महागाईचा दबाव, कच्च्या तेलाच्या किंमतींमधील वाढ, कमकुवत मान्सून आणि रुपयाच्या घसरणीमुळे हा निर्णय घेण्यात आल्याचे RBI ने स्पष्ट केले आहे.
बँकांनी नेमके किती दर वाढवले?
- पंजाब नॅशनल बँक (PNB): रेपो लिंक्ड लेंडिंग रेट (RLLR) ८.१०% वरून ८.३५% करण्यात आला. यामध्ये ०.३५% बँक स्प्रेड समाविष्ट आहे. मात्र, PNB ने MCLR आणि बेस रेटमध्ये कोणताही बदल केलेला नाही.
- बँक ऑफ बडोदा (BoB): रेपो-बेस्ड लेंडिंग रेट (RBLR) ७.९०% वरून ८.१५% करण्यात आला.
- इंडियन बँक: रेपो-लिंक्ड बेंचमार्क लेंडिंग रेट (RBLR) ७.९५% वरून ८.२०% करण्यात आला.
- बँक ऑफ इंडिया (BoI) आणि इंडियन ओव्हरसीज बँक (IOB): दोन्ही बँकांनी आपला RBLR ८.३५% पर्यंत वाढवला.
- तमिळनाड मर्केंटाइल बँक: खाजगी क्षेत्रातील या बँकेने RLLR ८.२५% वरून ८.५०% केला.
HDFC बँकेचा अपवादात्मक निर्णय
देशातील सर्वात मोठ्या खाजगी बँकेने मात्र वेगळा निर्णय घेतला आहे. HDFC बँकेने आपला एक-महिन्याचा MCLR १५ बेसिस पॉइंट्सने कमी करून ७.९०% केला आहे. ओव्हरनाइट MCLR ७.८०% झाला असून १-वर्ष MCLR ८.३०% आहे. हे पाऊल इतर बँकांपेक्षा वेगळे असल्याने ग्राहकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण आहे.
ग्राहकांवर काय परिणाम?
रेपो-लिंक्ड कर्ज घेतलेल्या ग्राहकांसाठी ही वाढ थेट EMI वाढीचे कारण ठरणार आहे. गृहकर्ज, वाहन कर्ज, वैयक्तिक कर्ज आणि शैक्षणिक कर्ज अशा सर्व प्रकारांवर याचा परिणाम होणार आहे. २५ लाख ते २ कोटी रुपयांपर्यंतच्या गृहकर्जाचा EMI दरमहा काहीशे रुपयांनी वाढू शकतो. रेपो-लिंक्ड कर्ज न घेतलेल्या ग्राहकांनाही MCLR-लिंक्ड कर्जावर परिणाम होऊ शकतो, कारण अनेक बँका पुढील काही दिवसांत MCLR दर वाढवू शकतात.
RBI चा पुढील इशारा
RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी स्पष्ट केले आहे की, “दरकपातीचा पर्याय आता टेबलावर नाही. पुढील निर्णय एकतर दरवाढ किंवा स्थिरता असेल.” RBI ने आपली भूमिका “कॅलिब्रेटेड टाइटनिंग” कडे वळवली असून FY27 साठी GDP वाढीचा अंदाज ६.७% वरून ७.१% पर्यंत वाढवला आहे.
पुढे काय?
तज्ञांच्या मते, आगामी काही आठवड्यांत आणखी बँका आपले कर्ज व्याजदर वाढवू शकतात. ज्या ग्राहकांनी फ्लोटिंग रेट कर्ज घेतले आहे, त्यांनी आपल्या बँकेकडून नवीन EMI रक्कम तपासून घ्यावी. नवीन कर्ज घेण्याचा विचार करणाऱ्यांनी आता बँकांच्या नव्या दरांची तुलना करून निर्णय घेणे आवश्यक आहे.
संदर्भ:
- Aaj Tak Business – “RBI ने बढ़ाया रेपो रेट… तो इन बैंकों ने महंगा कर दिया लोन” (८ ऑक्टोबर २०२६) – aajtak.in
- Business Today – “RBI के फैसले के बाद महंगा हुआ लोन! PNB समेत कई बैंकों ने बढ़ाईं ब्याज दरें” (८ ऑक्टोबर २०२६) – businesstoday.in
- The Hindu Business Line – “RBI rate hike: Major banks raise lending rates, making loans costlier” (७ ऑक्टोबर २०२६) – thehindubusinessline.com
- ETV Bharat – “RBI Repo Rate Hike: These Banks Have Increased Repo-Linked Lending Rate” (८ ऑक्टोबर २०२६) – etvbharat.com
- Economic Times – “RBI MPC Meeting 2026: Malhotra & Co hike repo rate by 25 bps to 5.50%” (७ ऑक्टोबर २०२६)
- Business Standard – “RBI hikes repo rate to 5.5%: Near-term rate cuts off the table” (७ ऑक्टोबर २०२६)
By
