मनोज जरांगे यांचा मराठ्यांना निरोप – १२ सप्टेंबरला अंतरवालीत जमा व्हा, मुंबई कूचचा इशारा

जालना: मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी गेले दहा दिवस आमरण उपोषण करणारे आंदोलक नेते मनोज जरांगे पाटील यांनी राज्य सरकारविरोधात मोर्चा तीव्र करत महाराष्ट्रातील सर्व मराठा समाजबांधवांना मोठे आवाहन केले आहे. “१२ सप्टेंबर रोजी प्रत्येक गाव रिकामे करून अंतरवाली सराटीत दाखल व्हा,” असे निर्देश देत त्यांनी मुंबईत मोठ्या आंदोलनाचा इशाराही दिला आहे. सरकारची फसवणूक सुरू असल्याचा आरोप करत त्यांनी आंदोलकांना त्रास दिल्यास काही मिनिटांत संपूर्ण महाराष्ट्र बंद करण्याचा इशाराही दिला आहे.

उपोषणाचा दहावा दिवस; मागण्या अबाधित

मनोज जरांगे पाटील यांनी २९ ऑगस्ट २०२६ रोजी जालना जिल्ह्यातील अंतरवाली सराटी गावी बेमुदत उपोषण सुरू केले होते. सोमवारी (७ सप्टेंबर) या उपोषणाचा दहावा दिवस पूर्ण झाला. हैदराबाद गॅझेटनुसार ५८ लाख कुणबी नोंदींच्या प्रमाणपत्रांचे तात्काळ वाटप आणि मराठा आरक्षणाच्या अंमलबजावणीसाठी ते ही मागणी करत आहेत. दरम्यान, आपली तब्येत बिघडत असतानाही त्यांनी वैद्यकीय उपचार नाकारले असून पाणी व सलाइन घेण्यासही नकार दिला आहे. राज्य सरकारकडून आश्वासनांची पूर्तता न झाल्यामुळे त्यांनी हे पाऊल उचलल्याचे स्पष्ट केले आहे.

‘सरकार फसवणूक करत आहे’

पत्रकारांशी संवाद साधताना जरांगे पाटील यांनी राज्य सरकारवर तीव्र शब्दांत हल्ला चढवला. “शिंदे-फडणवीस सरकार आणि त्यांचे मंत्री यांच्यात आतून मोठी मिलीभगत असून ते मराठा समाजाची निव्वळ फसवणूक करत आहेत,” असा गंभीर आरोप त्यांनी केला. आम्ही मुंबईकडे निघालो की जागोजागी अडवणूक करण्याची रणनीती शासनाने आखली आहे, असेही ते म्हणाले. त्यामुळे आता ‘आरपारचा’ निर्णय घेण्याची वेळ आल्याचे त्यांनी सांगितले.

१२ सप्टेंबरला अंतरवालीत ‘महासभा’

जरांगे पाटील यांनी राज्यभरातील मराठा समाजाला १२ सप्टेंबर रोजी अंतरवाली सराटी येथे जमण्याचे आवाहन केले आहे. “आता अंतरवालीत येऊ नका, पण १२ तारखेला एकही मराठा मागे राहू नये,” असा निरोप त्यांनी दिला. सांगली, सोलापूर, पुणे, कोल्हापूर, सातारा, सिंधुदुर्ग, रायगड, मुंबई, ठाणे-महामुंबईसह राज्याच्या कानाकोपऱ्यातून समाजबांधवांनी या बैठकीला उपस्थित राहावे, असे आवाहन त्यांनी केले. या बैठकीतच मुंबईतील आंदोलनाची दिशा व तारीख निश्चित केली जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

महाराष्ट्र बंदचा इशारा

जरांगे पाटील यांनी आंदोलकांना कोणताही त्रास दिल्यास महाराष्ट्र बंदचा इशारा दिला आहे. “जर आंदोलकांना त्रास दिला, तर १० मिनिटांत संपूर्ण महाराष्ट्र बंद करण्यात येईल,” असे ते म्हणाले. तसेच, सरकारने मागण्या मान्य न केल्यास १२ सप्टेंबरनंतर मुंबईकडे कूच करणार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले आहे.

सरकारी शिष्टमंडळाची भेट; मात्र आंदोलन कायम

दरम्यान, राज्य सरकारच्या वतीने मंत्री राधाकृष्ण विखे-पाटील, उदय सामंत, मकरंद पाटील आणि आमदार प्रसाद लाड यांचे शिष्टमंडळ अंतरवाली सराटी येथे पोहोचले होते. या शिष्टमंडळाने जरांगे पाटील यांना उपोषण मागे घेण्याची विनंती केली. विखे-पाटील यांनी हात जोडून “उपोषण मागे घ्या,” अशी विनंती केली. तसेच, ५ सप्टेंबरपर्यंत कुणबी नोंदी ग्रामपंचायतींना उपलब्ध करून देण्याची प्रक्रिया पूर्ण करण्यात येत असल्याचे आश्वासनही त्यांनी दिले. मात्र, जरांगे पाटील यांनी आपल्या भूमिकेतून कोणतीही ढिलाई दाखवली नाही. त्यांनी “मागण्या पूर्ण होईपर्यंत उपोषण मागे घेणार नाही,” असे स्पष्टपणे सांगितले. त्यांनी सरकारला ११ सप्टेंबरपर्यंत सर्व मागण्या पूर्ण करण्याची अंतिम मुदत दिली आहे.

विरोधी पक्षनेते अंबादास दानवे यांची भेट

विधानपरिषदेतील विरोधी पक्षनेते अंबादास दानवे यांनीही सोमवारी जरांगे पाटील यांची भेट घेतली. त्यांनी जरांगे यांच्या आरोग्याची विचारपूस केली आणि आंदोलनाबाबत चर्चा केली. दरम्यान, जरांगे पाटील यांच्या आरोग्याची स्थिती चिंताजनक असतानाही सरकारकडून ठोस निर्णयाचा अभाव असल्याचे समोर आले आहे.

काय आहेत मागण्या?

मनोज जरांगे पाटील यांच्या प्रमुख मागण्यांमध्ये हैदराबाद राज्य गॅझेटमधील ५८ लाख कुणबी नोंदींच्या आधारे पात्र मराठ्यांना तात्काळ जात प्रमाणपत्रे देणे, मागे घेण्यात आलेली चार कुणबी प्रमाणपत्रे वैध करणे, मराठा आंदोलकांवरील गुन्हे मागे घेणे आणि मराठा समाजासाठी स्वतंत्र आरक्षणाची अंमलबजावणी करणे यांचा समावेश आहे. कुणबी समाज हा OBC प्रवर्गात येतो, त्यामुळे कुणबी प्रमाणपत्रे मिळाल्यास मराठा समाजाला OBC आरक्षणाचा लाभ मिळू शकतो. जरांगे पाटील यांनी “जोपर्यंत हातात प्रमाणपत्रे येत नाहीत, तोपर्यंत लढा सुरूच राहील,” असा इशारा दिला आहे.

आंदोलनाचा वाढता प्रभाव

जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनाचा प्रभाव आता महाराष्ट्राच्या विविध भागांत दिसू लागला आहे. गुरुवारी त्यांच्या समर्थकांनी बीड, लातूर आणि धाराशिव येथे राज्य व राष्ट्रीय महामार्ग रोखून बंदचा इशारा दिला होता. तसेच, काही OBC कार्यकर्त्यांनीही जरांगे यांच्या विरोधात अंतरवाली सराटीजवळ उपोषण सुरू केले आहे, ज्यामुळे या भागात तणाव निर्माण झाला आहे.

पुढचा मार्ग काय?

आता सर्वांच्या नजरा १२ सप्टेंबरकडे लागल्या आहेत. या दिवशी अंतरवाली सराटी येथे मराठा समाजाची मोठी सभा होणार असून, त्यात पुढील आंदोलनाची रणनीती आखली जाईल. सरकारने मागण्या मान्य केल्यास मुंबईत गुलाल उधळण्यात येईल, अन्यथा मुंबईकडे मोठ्या कूचाचे आयोजन केले जाईल, असे जरांगे पाटील यांनी स्पष्ट केले आहे. या पार्श्वभूमीवर, राज्य सरकारसमोर मराठा आरक्षणाचा मुद्दा गंभीर आव्हान ठरला आहे.