मराठवाड्यातील धरणांमध्ये किती पाणी? जायकवाडी, येलदरीसह मोठ्या धरणांची सद्यस्थिती

मराठवाड्यातील प्रमुख धरणांच्या पाणीसाठ्याची माहिती जाणून घ्या. जायकवाडी, येलदरी, माजलगाव, पेनगंगा यासह सर्व धरणांमध्ये किती टक्के पाणी आहे, वाचा सविस्तर अहवाल.

मराठवाड्यातील धरणांचा पाणीसाठा: जायकवाडीत ४९% तर माजलगावात १७% पाणी

छ संभाजीनगर (मराठवाडा अपडेट 24 ): मराठवाड्यातील शेती आणि पिण्याच्या पाण्याचा मुख्य आधार असलेल्या धरणांमध्ये सध्या किती पाणी आहे, याची उत्सुकता सर्वांना आहे. उन्हाळ्याच्या तीव्रतेत वाढ होत असताना, उपलब्ध पाण्याचा वापर काटकसरीने करण्याची गरज आहे. राज्यातील सिंचन विभागाने दिलेल्या नवीनतम आकडेवारीनुसार, मराठवाड्यातील बहुतांश धरणे अपेक्षित क्षमतेच्या तुलनेत कमी पाणीसाठा असल्याचे दिसून येत आहे.

या अहवालानुसार, संपूर्ण मराठवाड्यात पावसाचे प्रमाण कमी असल्याने जलसाठ्यावर परिणाम झाला आहे. काही धरणांमध्ये पाण्याची पातळी समाधानकारक असली, तरी अनेक धरणांमध्ये परिस्थिती चिंताजनक आहे.

जायकवाडी आणि येलदरीत सर्वाधिक पाणीसाठा

मराठवाड्यातील सर्वात मोठे असलेले जायकवाडी धरण हे सुमारे ४९ टक्के भरले आहे. या धरणात एकूण ५०.०२०१ टीएमसी (ट्रिलियन क्यूबिक मीटर) क्षमतेपैकी २३.९५३९ टीएमसी उपयुक्त पाणी आहे. दुसरीकडे, येलदरी धरणात ५१.८९ टक्के म्हणजेच १४.८३८ टीएमसी पाणी साठा आहे, जो थोडासा दिलासादायक आहे.

पेनगंगा (इसापूर) धरणाची स्थिती

पेनगंगा (इसापूर) धरण मध्ये ४७.११ टक्के म्हणजेच १६.०३९ टीएमसी पाणी आहे. हे धरण देखील अर्ध्या क्षमतेजवळ पोहोचले आहे. या धरणातून मोठ्या प्रमाणात सिंचन केले जात असल्याने येथील पाणी उपयुक्त ठरत आहे.

‘झिरो’ पाणीसाठा असलेली धरणे

मात्र, काही धरणांची अवस्था अत्यंत गंभीर आहे. सिध्देश्वर धरण हे पूर्णपणे कोरडे पडले असून येथे ०.०० टक्के म्हणजेच शून्य पाणीसाठा आहे. तर सीना कोळेगाव धरण मध्ये उणे (-) ७.७८ टक्के पाणी दिसून येत आहे. याचा अर्थ या धरणाची पाणी पातळी मृत साठ्याच्या (Dead Storage) खाली गेली आहे.

इतर धरणांचा आढावा

• माजलगाव (ऊ): ०१.८३६ टीएमसी (१६.६७%)
• मांजरा (ऊ): ०१.०२४ टीएमसी (१६.३४८%)
• दुधना (ऊ): ०२.०२४ टीएमसी (२३.६६०%)
• विष्णुपुरी (ऊ): ००.९८३ टीएमसी (३४.४६%)
• तेरणा (ऊ): ००.९४६ टीएमसी (२९.३६०%)

या धरणांमध्ये सरासरी १५ ते ३५ टक्क्यांदरम्यान पाणी आहे.

आगामी काळातील आव्हान

मराठवाड्यातील एकूण पाणीसाठा हा मागील वर्षाच्या तुलनेत कमी असल्याचे स्पष्ट होत आहे. विशेषतः सिध्देश्वर आणि सीना कोळेगाव या धरणांच्या खराब स्थितीमुळे त्या परिसरातील शेतकरी आणि नागरिकांना पाणीटंचाईला सामोरे जावे लागू शकते. पुढील काही महिने उन्हाळा आणि उष्णतेचा काळ असल्याने पाण्याचा वापर अत्यंत नियोजनबद्ध आणि काटकसरीने करणे आवश्यक आहे.

सध्या मराठवाड्यातील काही धरणांमध्ये पाण्याचा साठा वाढत असल्याची नोंद आहे, मात्र तो अद्याप समाधानकारक नाही. पावसाळ्यापर्यंत हा साठा टिकवून ठेवण्यासाठी प्रशासनाने आणि शेतकऱ्यांनी एकत्रित प्रयत्न करण्याची गरज आहे.