मराठवाड्यात पाउस सुरु पण पेरणी करावी का ?

शेतकऱ्यांनी पेरणी करताना कोणती काळजी घ्यावी? तज्ञ काय म्हणतात….

संभाजीनगर: जून महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात मराठवाड्यात अनेक भागांत पावसाला सुरुवात झाली असून शेतकऱ्यांमध्ये समाधानाचे वातावरण आहे. काही दिवसांपूर्वी पावस लांबल्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये पेरणीबाबत संभ्रम निर्माण झाला होता. मात्र आता अनेक जिल्ह्यांत चांगला पाऊस झाल्याने खरीप हंगामातील पेरणीला वेग आला आहे.

तरीदेखील कृषी तज्ज्ञांनी शेतकऱ्यांना घाईघाईने निर्णय न घेण्याचा सल्ला दिला आहे. पेरणीपूर्वी जमिनीतील ओलावा, पुढील हवामानाचा अंदाज आणि पिकांची निवड यांचा विचार करणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

मराठवाड्यात कोणत्या भागात पाऊस?

संभाजीनगर, जालना, बीड, परभणी, नांदेड, लातूर, धाराशिव आणि हिंगोली जिल्ह्यात विविध ठिकाणी मध्यम ते चांगला पाऊस झाला आहे. काही भागांमध्ये पेरणीयोग्य परिस्थिती निर्माण झाली असून शेतकरी शेतात मशागतीची कामे सुरू करत आहेत.

पेरणीसाठी योग्य वेळ कोणती?

कृषी विभागाच्या माहितीनुसार, सलग आणि समाधानकारक पाऊस झाल्यानंतरच मुख्य पिकांची पेरणी करणे फायदेशीर ठरते. एक-दोन दिवसांच्या पावसानंतर तातडीने पेरणी केल्यास पुढे पाऊस खंडित झाल्यास उगवण आणि वाढीवर परिणाम होऊ शकतो.

पेरणीपूर्वी या बाबी तपासा:

• जमिनीत पुरेसा ओलावा आहे का?
• पुढील 5 ते 7 दिवसांचा हवामान अंदाज काय आहे?
• बियाण्यांची गुणवत्ता तपासली आहे का?
• बीजप्रक्रिया केली आहे का?
• योग्य खत व्यवस्थापनाचे नियोजन केले आहे का?

सोयाबीन पेरणीबाबत तज्ज्ञांचा सल्ला

मराठवाड्यात सोयाबीन हे प्रमुख खरीप पीक आहे. तज्ज्ञांच्या मते:

• प्रमाणित बियाण्यांचा वापर करावा.
• शिफारस केलेल्या अंतरावर पेरणी करावी.
• बियाण्यांवर बीजप्रक्रिया करणे आवश्यक आहे.
• अतिघन पेरणी टाळावी.

कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे

कापूस पिकासाठी जमिनीत पुरेसा ओलावा असणे गरजेचे आहे. कमी ओलाव्यात पेरणी केल्यास उगवण कमी होऊ शकते. त्यामुळे स्थानिक कृषी अधिकाऱ्यांच्या मार्गदर्शनानुसार पेरणी करावी.

कमी पावसाची शक्यता असल्यास कोणती पिके निवडावीत?

जर आपल्या भागात अजूनही पावसाचे प्रमाण कमी असेल तर:

• तूर
• मूग
• उडीद
• बाजरी
• ज्वारी

यासारख्या तुलनेने कमी पाणी लागणाऱ्या पिकांचा विचार करता येऊ शकतो.

हवामान अंदाजावर लक्ष ठेवणे का महत्त्वाचे?

आजच्या काळात हवामानातील बदलांचा शेतीवर मोठा परिणाम होत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी नियमितपणे हवामान अंदाज तपासून शेतीची कामे नियोजित करावीत. अचानक अतिवृष्टी किंवा पावसाचा खंड पडल्यास पिकांचे नुकसान होऊ शकते.

कृषी विभागाचे आवाहन

कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना अधिकृत हवामान अंदाज, कृषी विद्यापीठांचे सल्ले आणि स्थानिक कृषी अधिकाऱ्यांच्या मार्गदर्शनाचा आधार घेऊन पेरणी करण्याचे आवाहन केले आहे.

मराठवाड्यात पावसाला सुरुवात झाल्याने खरीप हंगामासाठी सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले आहे. मात्र पावसाची सातत्यपूर्ण स्थिती, जमिनीतील ओलावा आणि हवामान अंदाज लक्षात घेऊनच पेरणीचा निर्णय घेणे शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरेल. योग्य नियोजन आणि तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनामुळे उत्पादन वाढण्यास मदत होऊ शकते.