मराठवाड्यातील ६ लाख १८ हजार २९९ शेतकऱ्यांना कर्जमुक्तीचा लाभ. जालना, परभणी, लातूर जिल्ह्यांत सर्वाधिक लाभार्थी. ई-केवायसी अनिवार्य, तिसरी यादी लवकर जाहीर. कर्जमाफी योजनेची सविस्तर माहिती.
मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा; ६.१८ लाखांना कर्जमुक्तीचा लाभ
मराठवाडा अपडेट 24 : राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’ मोठी दिलासादायक ठरत आहे. या योजनेअंतर्गत मराठवाडा विभागातील आठही जिल्ह्यांतील ६ लाख १८ हजार २९९ शेतकऱ्यांना पहिल्या टप्प्यात कर्जमुक्तीचा लाभ मिळाला आहे. दरम्यान, लवकरच या योजनेची तिसरी यादी देखील प्रसिद्ध केली जाणार असल्याची माहिती प्रशासनाकडून देण्यात आली आहे.
राज्य सरकारने शेतकरी हितासाठी ही योजना जाहीर केली असून, २ जून २०२६ रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत या योजनेला मान्यता देण्यात आली होती. या योजनेअंतर्गत १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीत घेतलेल्या अल्पमुदत पीक कर्जांपैकी ३० सप्टेंबर २०२५ रोजी थकीत असलेली आणि ३१ मार्च २०२६ पर्यंत परतफेड न झालेली कर्जे विचारात घेतली जात आहेत. पात्र शेतकऱ्यांना प्रतिशेतकरी कमाल २ लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफीचा लाभ दिला जात आहे. राज्यातील सुमारे ५६ लाख शेतकऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळण्याची शक्यता असून, यासाठी सुमारे ४० हजार कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
मराठवाड्यातील जिल्हानिहाय लाभार्थी शेतकऱ्यांची संख्या
पहिल्या टप्प्यात मराठवाडा विभागातील सर्वाधिक लाभ जालना जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना मिळाला आहे. जिल्हानिहाय पात्र शेतकऱ्यांची आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:
| जिल्हा | लाभार्थी शेतकरी |
|---|---|
| छत्रपती संभाजीनगर | १६,६६८ |
| जालना | १,७५,००० |
| बीड | १७,२२२ |
| धाराशिव | ५४,०५६ |
| लातूर | ५४,७३१ |
| नांदेड | १६,९३० |
| परभणी | ७१,५५५ |
| हिंगोली | ४४,१३७ |
| एकूण (मराठवाडा) | ६,१८,२९९ |
जालना जिल्ह्यात सर्वाधिक १ लाख ७५ हजार शेतकरी लाभार्थी असून, त्यानंतर परभणी (७१,५५५) आणि लातूर (५४,७३१) या जिल्ह्यांचा क्रमांक येतो. छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात १६,६६८ शेतकरी पात्र ठरले आहेत. उल्लेखनीय म्हणजे, छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यात एकूण १ लाख ८० हजारांहून अधिक शेतकरी या योजनेसाठी पात्र असून, त्यांना सुमारे १,६३२ कोटी रुपयांचा कर्जमाफीचा लाभ मिळणार आहे.
कर्जमाफी यादी कशी तपासावी? बँक शाखांमध्ये उपलब्ध याद्या
कर्जमाफीसाठी पात्र असलेल्या शेतकऱ्यांची अधिकृत यादी संबंधित बँक शाखांमध्ये प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. ज्या शेतकऱ्यांनी कोणत्या बँकेतून कर्ज घेतले आहे, त्या बँकेच्या शाखेत जाऊन शेतकरी आपले नाव यादीत आहे का ते तपासू शकतात. तसेच, ही यादी ग्रामपंचायतीच्या सूचना फलकावर देखील प्रसिद्ध केली जाणार आहे.
याशिवाय, शासनाने flrs.maharashtra.gov.in हे अधिकृत पोर्टल उपलब्ध करून दिले आहे. या पोर्टलवर बँक डेटा अपलोड, ई-केवायसी, तक्रार निवारण आणि कर्जमाफी संबंधित माहिती उपलब्ध आहे.
ई-केवायसी आणि आधार प्रमाणीकरण अनिवार्य
कर्जमाफीची रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा होण्यासाठी ई-केवायसी (e-KYC) आणि आधार प्रमाणीकरण अत्यंत अनिवार्य करण्यात आले आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी बायोमेट्रिकद्वारे (अंगठा) आधार प्रमाणीकरण करणे तसेच ॲग्रीस्टॅक पोर्टलवर नोंदणी करून फार्मर आयडी तयार करणे आवश्यक आहे.
आतापर्यंत सुमारे ३.९६ लाख लाभार्थी शेतकऱ्यांनी आधार प्रमाणीकरण यशस्वीरीत्या पूर्ण केले आहे. ज्या शेतकऱ्यांची नावे यादीत आहेत, त्यांनी वेळेत केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे. केवायसी प्रक्रियेसाठी शेतकऱ्यांनी आधार कार्डासह जवळच्या महा-ई-सेवा केंद्रात जावून आपला आधार क्रमांक प्रमाणित करावा.
कृषीमंत्री दत्तात्रय भरणे यांचे शेतकऱ्यांना आश्वासन
कृषीमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी शेतकऱ्यांना स्पष्ट आश्वासन दिले आहे की, ज्या शेतकऱ्यांचे पीक कर्ज २ लाख रुपयांच्या आत आहे, त्यांनी कोणत्याही परिस्थितीत पैसे भरण्याची गरज नाही. तसेच, बँक अधिकारी शेतकऱ्यांना कोणताही त्रास देऊ शकणार नाहीत, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
काही शेतकऱ्यांनी लाभार्थी यादी, बँक रेकॉर्ड आणि ई-केवायसी पोर्टल यांमधील तफावतीबाबत तक्रारी केल्या होत्या. यावर बोलताना भरणे म्हणाले, “जर पीक कर्जाची थकबाकी २ लाख रुपयांपर्यंत असेल, तर संपूर्ण रक्कम माफ केली जाईल. शेतकऱ्यांना कोणतीही रक्कम भरावी लागणार नाही. यादीत काही त्रुटी असल्यास, त्या दुरुस्त केल्या जातील”.
जर एखाद्या शेतकऱ्याला कर्जमाफीचा लाभ नाकारला गेला असेल, तर कागदपत्रांमधील त्रुटी हे त्यामागचे कारण असू शकते. अशा शेतकऱ्यांनी संबंधित बँकेशी संपर्क साधून त्रुटी दुरुस्त करावीत. योजनेच्या पोर्टलवर तक्रार नोंदविण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे.
दोन याद्या जाहीर, तिसरी लवकरच
सध्या या योजनेच्या दोन याद्या जाहीर झाल्या आहेत. पहिल्या यादीत ५३३ शेतकरी तर दुसऱ्या यादीत १६.९५ लाख शेतकऱ्यांचा समावेश होता. दुसऱ्या यादीतील शेतकऱ्यांना एकूण १३,६०० कोटी रुपयांचा कर्जमाफीचा लाभ मिळणार आहे.
कृषीमंत्र्यांनी सांगितले की, जसजशी शेतकरी ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करतील, तसतशी त्यांची नावे पुढील याद्यांमध्ये समाविष्ट केली जातील. राहिलेल्या पात्र शेतकऱ्यांना पुढील टप्प्यात नक्कीच कर्जमुक्तीचा लाभ मिळेल, अशी माहिती प्रशासनाकडून देण्यात आली आहे. लवकरच तिसरी यादी देखील टप्प्याटप्प्याने जाहीर केली जाईल.
२ लाखांपेक्षा जास्त कर्ज असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी काय?
२ लाख रुपयांपेक्षा जास्त कर्ज असलेल्या शेतकऱ्यांना उर्वरित रक्कम भरण्यासाठी पुरेसा वेळ देण्यात आला आहे. अशा शेतकऱ्यांना एकवेळ समझोता योजनेअंतर्गत अतिरिक्त रक्कम स्वतः भरल्यानंतर शासनाच्या योजनेचा लाभ मिळणार आहे. यासाठी ३१ मार्च २०२७ पर्यंत मुदत देण्यात आली आहे.
तसेच, आर्थिक शिस्तीला प्रोत्साहन देण्यासाठी २०२२-२३, २०२३-२४ आणि २०२४-२५ या तीन आर्थिक वर्षांपैकी कोणत्याही दोन वर्षांत पीक कर्जाची नियमित परतफेड करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना कमाल ५० हजार रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ देखील दिला जाणार आहे.
शेतकऱ्यांनी घ्यावयाची काळजी
- वेळेत ई-केवायसी आणि आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करा
- ॲग्रीस्टॅक पोर्टलवर नोंदणी करून फार्मर आयडी तयार करा
- ३१ मार्च २०२६ पर्यंतची थकबाकी बँक शाखेत किंवा सेवा केंद्रावर तपासा
- यादीतील नाव, आधार क्रमांक किंवा बँक खात्याच्या तपशिलांमध्ये त्रुटी असल्यास योजना पोर्टलवर तक्रार नोंदवा
- २ लाख रुपयांपर्यंत कर्ज असल्यास कोणतीही रक्कम भरण्याची गरज नाही
मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांसाठी ही योजना मोठा दिलासा देणारी ठरत असून, पुढील टप्प्यांत अधिकाधिक शेतकऱ्यांना याचा लाभ मिळण्याची शक्यता आहे.
By
